mirror-cover

4-ster

Regie: Matt Reeves | Met: Jason Clarke, Gary Oldman, Keri Russell, Andy Serkis | Genre: Actie – Science Fiction | Land: VS | Duur: 130 min | Releasedatum 30 juli, 2014

“From Humans… Koba Learned Hatred” – Caesar, DAWN OF THE PLANET OF THE APES

Aan het eind van de verrassend geliefde prequel/reboot Rise of The Planet of the Apes uit 2011 viel de relatie tussen de mensheid en onze primatenneefjes in duigen. In de jaren die er op volgden werd de situatie er niet beter op: het gros van de mensheid raakte zo goed als uitgeroeid door een virale epidemie, waartegen slechts 1 op 500 opgewassen bleek. De laatste overlevenden starten tien jaar later met de moed der wanhoop een zoektocht naar hulpmiddelen.

De apen hebben het daarentegen beter voor mekaar gekregen. Onder leiding van alfa-aap Caesar (een zoveelste feilloze motion-capture prestatie van Andy “Gollum” Serkis) ontwikkelden ze een eigen habitat in de bossen nabij San Francisco. Ze houden er een gesofisticeerd communicatiesysteem op na dat bestaat uit gebaren en geluiden. Sommigen spreken zelfs een aardig mondje Engels. De fundamenten van een ware maatschappij zijn gezet; deze wezens lijken mijlenver vooruit op de met beenderen gooiende gevaarten uit Kubricks 2001: A Space Odyssey.

De enige factor die hen belet om de wereld helemaal in te palmen – zij het op een vredige manier – is de koppigheid van de mens, die zijn uitsterving weigert te accepteren en naar de wapens grijpt. Het één leidt naar het andere en wanneer er onnodige slachtoffers vallen, verklaren de apen de oorlog. Daarbij worden we als kijker nooit gedwongen een kant te kiezen, want beide partijen hebben goede en slechte eigenschappen.

Het verhaal zit uiteraard doorspekt met metaforen: van de slavernij tot de oorlog tegen het terrorisme. Gelukkig blijft de wijzende vinger achterwege en voelt Dawn meer aan als een Shakespeariaanse tragedie; met ingewikkelde interne verstandhoudingen aan beide kanten en de zoektocht naar wat het betekent om “mens” te zijn. De vergelijking met Shakespeare stopt natuurlijk bij de dialogen, want die zijn tot een absoluut minimum beperkt gebleven dankzij het simplistisch apentaaltje. Het werkt hier echter verfrissend, want zelfs het kleinste kind weet waar de makers naartoe willen en het bespaart ons een hele hoop déjà-vu momenten.

In het menselijke kamp vinden we acteurs als Jason Clarke (Zero Dark Thirty) en Gary Oldman (The Dark Knight) terug en zij leveren overtuigend werk, maar waar het echt om draait zijn hun gedigitaliseerde tegenspelers. Weinig blockbusters bieden zo’n kippenvelmoment als de slowmotion shot van een razende aap die op de rug van een paard door een vlammenzee springt met ratelende machinegeweren in beide handen.

Ook in de sequel wekken de levensechte gezichtsexpressies van een virtuele aap meer sympathie op dan menselijke emotie, en dat is geen kritiek op de acteurs, maar een compliment aan de magiërs van het Nieuw-Zeelandse effectenbedrijf Weta Digital. Ook de ruwe bosdecors en de post-apocalyptische versie van San Francisco zijn sfeervol aangekleed, met detail in overvloed. De grootste actiescènes, die dankzij de geduldige opbouw van het verhaal aan het eind van de film liggen, zijn opwindend en memorabel.

Regisseur Matt Reeves (Cloverfield) neemt het verhaal mee doorheen enkele hoogst bevredigende, duistere passages en speelt daarmee het ondenkbare klaar: een sequel van een reboot afleveren die de hele Apes-franchise zowaar nog sterker maakt.