Regie: Ryan Coogler / Met: Michael B. Jordan, Melonie Diaz, Octavia Spencer … / Genre: Biografie – Drama / Land: VS / Duur: 85 min. / Releasedatum: 15 januari, 2014

“I told him to catch the train. I didn’t know they were gonna hurt him.”– Wanda, FRUITVALE STATION

Dagelijks lezen we verschrikkelijke verhalen in de krant zonder te weten hoe de levensloop van een slachtoffer is geweest, laat staan dat we stil staan bij de gevolgen voor families en vrienden. Deze gevolgen vormen het voornaamste aandachtspunt in FRUITVALE STATION, een documentaire-achtig drama over de tragische dood van Oscar Grant, een 22-jarige zwarte man uit Oakland die in de vroege uren van nieuwjaarsdag 2009 werd neergeschoten door een blanke metro-agent. Een emotioneel en controversieel thema, zeker voor een regiedebuut, maar filmmaker Ryan Coogler – zelf pas 26 jaar oud – ging de uitdaging aan, met het gevaar het verhaal van zijn hoofdpersonage – een man met een behoorlijk tumultueus verleden – te verheerlijken.

Eerst en vooral krijgen we de authentieke video van het incident voorgeschoteld. Het enige wat duidelijk is uit deze ruwe gsm-beelden, is dat er niets gebeurde dat om een geweerschot vroeg. Daarop keren we 25 uur terug in de tijd en zien we Grant’s laatste dag. Een prima structuurkeuze, daar alles wat we vervolgens te zien krijgen, zelfs de simpelste gebeurtenissen, in een ander daglicht worden geplaatst. Elke interactie en elke handeling heeft een onderliggende intensiteit. Je kan niet anders dan stilstaan bij het feit dat dit de laatste keer is dat Grant door het leven stapt.

Deze laatste ontmoetingen met familie, vrienden en vreemden resoneren echter nooit voluit. Daarvoor voelen ze hier te geforceerd aan. Ze lijken op overdreven laatste herinneringen van zijn geliefden; mooier, intenser en poëtischer dan ze in werkelijkheid zijn gebeurd. Een noodzakelijk kwaad, toch cinematisch gezien, maar wanneer we over ‘waargebeurde feiten’ spreken binnen een controversieel thema als dit en bovendien een punt trachten te maken, dan betreden we woelige wateren.

Grant, sterk vertolkt door Michael B. Jordan, is op zijn laatste dag in volle overgangsfase. Een tijd geleden heeft hij namelijk besloten zijn leven te beteren. Hij belooft zijn vriendin, de moeder van zijn kind, niet meer vreemd te gaan, stopt met drugsdealen en is vastberaden zijn job terug te krijgen. Zo vastberaden zelfs dat hij even de controle lijkt te verliezen wanneer zijn ex-baas hem vertelt dat zijn plaats is ingenomen door iemand die wel op tijd komt. Het is, samen met een flashback naar Grant’s periode achter tralies, de enige keer dat we de minder goede kant van de man te zien krijgen. Het getuigt wel dat regisseur Coogler moeite doet om zijn protagonist niet als een Heilige af te beelden.

Toch ligt het er in FRUITVALE STATION iets te vaak vingerdik op. Jordan swingt in geen tijd en zonder moeite van zware jongen naar lieve, gevoelige vaderfiguur. Daarmee bewijst hij een goede acteur te zijn, maar zijn personage wordt er niet geloofwaardiger door. Verder zien we Octavia Spencer, uitstekend als altijd, in de rol van Grant’s moeder en ook de rest van de cast levert meer dan behoorlijk werk. Vooral aan het eind, wanneer de emoties het hoogst oplopen, laat niemand een steek vallen.

Als we het bij momenten manipulatieve scenario buiten beschouwing laten, valt er echter voldoende te bewonderen. Met een beperkt budget heeft Coogler een puik regiedebuut afgeleverd, met dank aan het prima werk van zijn acteurs. Laten we stellen dat deze film zijn impact niet haalt uit het verlies van Oscar Grant, maar uit dat wat zijn vader en moeder, zijn partner en zijn dochter moeten doorstaan.

3-ster