Regie: Spike Jonze / Met: Joaquin Phoenix, Amy Adams, Rooney Mara en de stem van Scarlett Johansson / Genre: Drama – Romance – Science Fiction / Land: VS  / Duur: 126 min. / Releasedatum: 19 maart 2014

“Sometimes I think I have felt everything I’m ever gonna feel. And from here on out, I’m not gonna feel anything new. Just lesser versions of what I’ve already felt” – Theodore, HER

Binnen het sci-fi genre is er niets ongewoons aan het verliefd worden op een computer; Harrison Ford viel bijvoorbeeld voor een cyborg in BLADE RUNNER en Al Pacino had iets – wat het ook was – met een digitale actrice in S1MONE. In HER krijgen we echter voor het eerst een volledig geloofwaardig beeld gepresenteerd van hoe ons liefdesleven er morgen kan uitzien. De toekomst, zoals afgebeeld door regisseur Spike Jonze, is in dit geval een rustige plek vol zachte pastelkleuren, hoog getailleerde broeken, discrete gezichtsbeharing en waar armoede een gegeven uit het verleden blijkt. Ondanks de utopische charme van het Los Angeles uit de toekomst, is er nog steeds geen remedie tegen een gebroken hart.

Geef het gerust toe, het eerste dat je doet wanneer je ‘s ochtends wakker wordt is je smartphone of computer bekijken. In principe zijn we er dezer dagen allemaal een beetje verliefd op. Zo ook Theodore (Joaquin Phoenix met puppy-ogen), een schrijver wiens job bij BeautifulHandwrittenLetters.com ironisch genoeg bestaat uit het formuleren van gevoelige, perfect geschreven brieven voor onbekenden, terwijl zijn geliefde vrouw Catherine (Rooney Mara) de echtscheiding heeft aangevraagd. We bevinden ons ergens rond 2025, net op het moment waarop artificiële intelligentie zodanig geëvolueerd is dat de mens het onderscheid tussen een gesprek met een computer en een gesprek met een medemens niet meer kan waarnemen.

Enter Samatha (ingesproken door Scarlett Johansson). Zij is het nieuwe, steeds evoluerende besturingssysteem (OS) op de computer van Theodore. Ze sorteert zijn e-mails, leest zijn schrijfwerk na en lacht om zijn grapjes. Ze is perfect en krijgt al snel een prominente plek in zijn leven. Meer zelfs, de twee beginnen een relatie. Hoewel het om een nieuw fenomeen gaat, blijkt Theodore niet de enige te zijn die op dates gaat met zijn OS. Zo gaat dat nu eenmaal, in 2025.

Via een oorstukje en de camera van Theodore’s smartphone houden de twee contact in de buitenwereld, waar ze de tijd van hun leven hebben. Hoe gek het idee ook klinkt, er heerst een natuurlijke charme tussen Theodore en Samantha. Aanvankelijk speelt zij de rol van matchmaker tussen hem en echte vrouwen – waaronder Olivia Wilde – maar geleidelijk aan groeien Samantha’s gevoelens voor Theodore en de romance die daaruit voortvloeit voelt bijzonder echt aan. Zo echt zelfs, dat de mogelijkheid in de lucht hangt dat Samantha straks complexere noden zal ontwikkelen. In de achtergrond vinden we de immer uitstekend acterende Amy Adams, als Theodore’s geeky beste vriendin. Zij is de laatste menselijke stem die Theodore bijstaat in moeilijke periodes.

HER

Hoe geweldig het acteerwerk van de aanvullende cast ook is, HER blijft een opmerkelijk ingetogen one-man-show van Phoenix. Het overgrote deel van zijn dialogen met Samantha spreekt hij gewoon tegen de lucht, maar ze worden met veel gevoel en oprechte gezichtsexpressies gebracht. Wat een acteur. Johanssons stemwerk is eveneens van cruciaal belang, want wanneer zij spreekt ziet het publiek haar voor ogen. Hierdoor valt het makkelijker te begrijpen waarom Theodore zo makkelijk betoverd raakt. Eerlijk gezegd, Johansson’s schorre stem heeft weinig overtuiging nodig.

Regisseur Jonze leverde in het verleden mindfuckfilms als BEING JOHN MALKOVICH en ADAPTATION af, beiden naar een scenario van Charlie Kaufman. In HER – zelf geschreven – lijkt het alsof Kaufman’s geest is blijven rondhangen, waardoor het resultaat in dezelfde lijn ligt van ETERNAL SUNSHINE OF THE SPOTLESS MIND en SYNECDOCHE, NEW YORK. Hét bewijs dat de vroegere samenwerking zowel de regisseur als de scenarist iets heeft bijgeleerd; Jonze schrijft nu zelf zijn films, terwijl Kaufman ook overtuigend regiewerk kan afleveren.

Ook op visueel vlak is HER een stunner. De hedendaagse vista’s van Shanghai werden verwerkt in de skyline van LA, om de futuristische kijk op de stad realistischer te maken. Het werkt wonderwel. De straten baden in het zachte zonlicht, terwijl de gezichten van de hip geklede voetgangers extra belicht worden door de HD-schermen van hun persoonlijke multimediatoestellen. De kostuumafdeling verdient trouwens een extra pluim, want ze creëerden voor de film een modestijl die het woord trendy voorbijgaat.

HER bevat een goede dosis humor, maar geheel genomen gaat het hier om een eigenaardig en triest liefdesverhaal uit een toekomst waarin blijkt dat technologie faalt in het verhelpen van eenzaamheid. Het beklijvende is dat het hier om een behoorlijk aanneembaar scenario gaat. De mensen uit de toekomst leven dan wel vreedzaam naast mekaar in een groene stad, ze blijken allen vastgeketend in een virtuele wereld, waardoor persoonlijk contact uitgestorven dreigt te raken. Het zet je aan het denken, zoveel is zeker.

Spike Jonze levert dus opnieuw een tot de verbeelding sprekende langspeler af. Hij maakte niet alleen een film over hoe we in de komende jaren met liefde kunnen omgaan, maar ook hoe we mogelijk kunnen leven, hoe we ons kunnen kleden, enzovoort. Dit is een compleet plaatje.

5-ster

a