mirror-cover

5-ster

Regie: Xavier Dolan | Met: Anne Dorval, Antoine-Olivier Pilon, Suzanne Clément | Genre: Drama | Land: Canada | Duur: 139 min | Releasedatum: 08 oktober, 2014

 

Op 19-jarige leeftijd had Xavier Dolan zijn eerste langspeelfilm al ingeblikt. I Killed My Mother, de film in kwestie, handelt over de manier waarop Dolan zich in zijn tienerjaren verraden voelde door zijn moeder, wanneer het onuitstaanbaar gedrag van haar zoon haar te veel werd en ze hem naar een kostschool stuurde. De controversiële prent won verschillende prijzen – onder andere in Cannes – en doopte Dolan prompt om tot het enfant terrible van de Frans-Canadese cinema. Vier films en ontelbare prijzen later lijkt hij klaar om zijn talent aan de hele wereld te tonen. De nog steeds amper 25-jarige artiest wordt volwassen en dat straalt zijn nieuwste prent, Mommy, dan ook uit. Met zijn kenmerkende, provocatieve aanpak en natuurlijke aanleg voor het vastleggen van prachtige beelden, brengt Dolan ons alweer een fantastische film over moeders. Maar deze keer bekeken uit hun perspectief, met centraal de oerkracht van de moederlijke liefde.

Opnieuw tekent actrice Anne Dorval (I Killed My Mother) voor de rol van de moeder. Dorval levert een ware krachttoer als Diane, een weduwe die als kuisvrouw aan de slag is en occasioneel een kinderboek vertaalt. Haar decadente kledingsstijl en plat taalgebruik staan in schril contrast met de goede bedoelingen die ze heeft met haar zoon Steve (Antoine-Olivier Pilon). Steve, een aan ADHD lijdend ettertje, heeft zopas een schoollokaal in brand gestoken, waardoor een medeleerling ernstig verbrand raakte. Voor de directie is de maat vol, en Diane wordt op het matje geroepen. Er wordt haar aangeraden om Steve te laten opnemen in een instelling, maar daar denkt ze zelfs niet aan. Ze is schijnbaar best fier op het aanstootgevende gedrag van zoonlief en beslist hem full time in huis te nemen en hem aan thuisonderwijs te onderwerpen. Maar de vuilbekkende, explosieve Steve spendeert zijn tijd liever op een longboard, of uitzinnig zwierend met een winkelkar op parkings, althans wanneer hij het niet aan de stok heeft met een medemens. Vrienden zijn geen gegeven in Steve’s leven, want over sociale vaardigheden beschikt de jongen niet. Wanneer het botst met zijn moeder, botst het hevig. Tot bloedens toe, zelfs. Maar onder al het gescheld en geduw heerst onvoorwaardelijke liefde; van de moeder die haar zoon telkens weer ophemelt, en van de zoon die zijn moeder op een halsketting trakteert met de letters die de titel vormen.

De twee krijgen onverwachte hulp van buurvrouw Kyla (Suzanne Clément), een leerkracht die thuis is wegens een depressie en in Steve een nieuwe uitdaging ziet. Zij slaagt erin om de onhandelbare tiener een eerste keer te onderdrukken en zijn respect te winnen. Terwijl Kyla zich inzet als thuisleerkracht voor Steve, tracht Diane haar leven terug op de rails te krijgen. Concrete plannen maken voor de toekomst zit er echter niet in. Met een zoon als Steve bekijk je de situatie van dag tot dag en geniet je van de kleine dingen, zoals het maken van een selfie of gezellig dansend op de tonen van Canada’s nationale trots Céline Dion. Wat zeemzoet en clichématig klinkt, is dat in het geval van Mommy absoluut niet. Om het helemaal te vatten moet je gewoon gaan kijken, want dit is uniek materiaal, waarin warmte te vinden is die op het eerste zicht nergens te bespeuren valt.

Dolan en fotograaf André Turpin, die van elk frame een pareltje maakten, opteerden hier voor een ongebruikelijk schermformaat. De klassieke breedbeeldindeling maakt plaats voor een verticale variant. Een beetje zoals beeldopnames met een rechtgehouden smartphone er uitzien. Slechts in enkele scènes worden de zwarte randen links en rechts opengetrokken tot een uitgestrekt geheel: wanneer hoop op beterschap het verhaal binnendringt en de gezichten van de personages puur geluk uitstralen. Tot de zwarte randen opnieuw samentrekken, en iedereen opnieuw gevangen zit in de harde realiteit.

Deze verloren zielen weigeren de moed echter op te geven, zelfs in situaties waarin sommigen al lang de handdoek hadden gegooid. “Ik hou van mijn kind,” zegt Diane aan het begin van de film tegen een medewerkster van de kostschool. “Mevrouw,” antwoordt ze, “iedereen wil het beste voor zijn kind, maar liefde heeft daar soms weinig mee te maken.” Hoewel de dame in essentie gelijk heeft, is Diane niet van plan om zomaar toe te geven en haar moederinstinct aan de kant te zetten. Zoals alleen moeders dat kunnen, vermant ze zich keer op keer en gaat ze met een positieve ingesteldheid aan de slag om haar grote droom te realiseren: een gelukkige, volwassen zoon aan het altaar kunnen afzetten op de mooiste dag van zijn – en dus haar – leven.

Met zijn ode aan alleenstaande moeders over heel de wereld, bereikt Xavier Dolan voor de eerste keer perfectie.