Regie: Kelly Reichardt / Met: Jesse Eisenberg, Dakota Fanning, Peter Sarsgaard … / Genre: Drama – Thriller / Land: VS / Duur: 112 min. / 30 april, 2014

“One person, that’s all it takes” – Josh, NIGHT MOVES

In dit verhaal over drie milieuactivisten die een eco-terroristische aanslag beramen, dienen de prachtige natuurbeelden niet alleen als het decor, maar ook als het onderwerp. Night Moves bouwt de spanning met eindeloos geduld op, om een vroegtijdige climax op te volgen met een psychologische oorlog tussen de drie hoofdpersonages. In vergelijking met de eco-thriller The East van vorig jaar, is Night Moves een minder flashy, maar berekender en realistischer stukje cinema dat zijn tanden voluit zet in de geduldigste kijkers.

We volgen de geheime plannen van Josh (Jesse Eisenberg) en Dena (Dakota Fanning), twee jonge milieuactivisten uit Oregon voor wie het maken van waarschuwende natuurdocumentaires niet langer volstaat; deze keer willen ze “een statement” maken. In de openingsshot staren de twee naar een hydro-elektrische dam en het duurt niet lang vooraleer je doorhebt wat hun plannen zijn. Dena ruilt haar spaarcenten voor een tweedehands speedboat – waarvan de naam verwijst naar de titel – en samen met Josh trekt ze naar Harmon (Peter Sarsgaard), een iets oudere ex-marinier die mogelijk om andere redenen bij de missie betrokken is geraakt. Het trio propt de boot vol zelfgemaakte kunstmestbommen en vaart in het holst van de nacht uit om “te doen wat ze moeten doen”.

Op het vermelden van enkele sombere statistieken over de huidige staat van de biodiversiteit na, laat regisseuze Kelly Reichardt haar personages niet te diep ingaan op hun politieke agenda; ze staan immers alle drie op één lijn. De film focust zich gedurende het eerste uur daarentegen op de voorbereiding van de aanslag. Zoals steeds draait alles bij Reichardt om realisme, waardoor de spanning te snijden is van zodra de protagonisten met valse papieren aan 250 kilo ammoniumnitraat willen geraken in een plaatselijk tuincentrum. Waar een dergelijke scène in een blockbuster als vluchtig onderdeel van een voorbereidingsmontage zou voorbij flitsen, wordt er in Night Moves al gauw een kleine tien minuten aan besteed. Niets loopt van een leien dakje bij de uitwerking van dit plan, iets dat je in de realiteit allicht ook kan verwachten. Het is verrassend hoe snel je hier op het puntje van je stoel gaat zitten.

Hoewel de derde act in zekere zin even sterk is uitgewerkt als de vorige twee, zorgt de vroegtijdige climax voor een licht hongerig gevoel na het eerste uur. Gelukkig stelt de film interessante vragen over de opbrengst van eender welke daad van vernieling en over de illusies van het idealisme en de gevolgen van een over het hoofd gezien detail. Het past uiteindelijk wel dat Reichardt haar verhaal op een afbouwende manier afrondt. Ze koos bovendien voor een perfect eindshot dat enige onduidelijkheid over haar bedoelingen wegwuift.

Jesse Eisenberg heeft een gave om personages te belichamen die zowel fascinerend als onuitstaanbaar zijn. Zijn vertolking van Mark Zuckerberg – in The Social Network – was tot voordien zijn beste werk, maar in Night Moves overtreft hij zichzelf. Deze keer zonder al te veel verbale betweterij, maar met de juiste lichaamstaal. De andere acteurs zijn minstens even geloofwaardig. Allen zijn ze voorzien van een zelfvoldane blik, tot de beenharde realiteit als een koude douche over hen heengaat. De focus ligt op Eisenberg, maar er is een andere, eeuwig aanwezige protagonist: het landschap van Oregon. Bergen vol dennebomen, prachtige herfstkleuren, grote meren en weilanden werden allen knap in beeld gebracht met hypnotiserend camerawerk. Het effect is tegelijk betoverend en dreigend.

Puristisch ingestelde fans van Kelly Reichardts minimalistische aanpak in films als Wendy and Lucy en Meek’s Cutoff (beiden met Michelle Williams), zullen een plotgedreven prent als Night Moves allicht met enig argwaan benaderen. Maar terwijl haar eco-thriller rond een klasssieke verhaalstructuur draait en meer dialogen bevat dan we van haar gewend zijn, vinden we genoeg typische Reichardt-kenmerken terug om niet van een sellout te spreken. Deze keer observeert de filmmaakster personages uit het extreem linkse kamp, wiens idealen gepaard gaan met onverwachte en onomkeerbare gevolgen. Moeten we deze activisten als helden of schurken aanzien? Reichardt geeft mogelijk haar mening via een bijkomend personage dat niet onder de indruk is van de aanslag en zegt: “dit is geen statement, dit is theater.” Ze laat het ons echter grotendeels zelf bepalen.

4-ster
a
a