Regie: Jim Jarmusch / Met: Tilda Swinton, Tom Hiddleston, Mia Wasikowska, John Hurt … / Genre: Drama – Romance – Horror / Land: VK  / Duur: 123 min. / Releasedatum: 19 februari 2014

“You’ve been pretty lucky in love though, if I may say so.”– Eve, ONLY LOVERS LEFT ALIVE

In ONLY LOVERS LEFT ALIVE bewandelt de eigenzinnige Jim Jarmusch speelsere paden dan we van de man gewoon zijn. Zijn nieuwste is een bij momenten bijzonder amusant werk geworden dat uitblinkt door de betoverende fotografie, rijke productiedesign, hypnotiserende muziek en waardevol acteerwerk van Tilda Swinton en Tom Hiddleston, als het hipster vampierenkoppel waar alles (en niets) rond draait. Zeggen dat dit Jarmusch’s meest toegankelijke film is, zou misleidend zijn, maar fans van de cineast begrijpen na afloop vast waar dat op slaat. ONLY LOVERS biedt naast fraaie beelden en sterke acteurs ook diepzinnige thema’s en een plot dat absoluut geen haast heeft, als er van een plot al sprake is.

Adam en Eve zijn een getrouwd stel met een voorliefde voor kunst en bloed, wiens diepgewortelde romance al eeuwen meegaat. Toch leven ze in het eerste deel van de film gescheiden; de depressieve Adam woont in Detroit, waar hij in het geheim muziek maakt en zijn loopjongen grof geld betaalt om klassieke gitaren en houten kogels te laten overkomen. Eve verblijft in Tanger, dicht bij haar oude vriend Christopher “Kit” Marlowe – juist, de 16e eeuwe, Engelse toneelschrijver – die blijkbaar ook een vampier is (en het merendeel van Shakespeare’s werk schreef). Na een telefoongesprek voelt Eve Adam dieper verzinken in zijn depressie en besluit hem op te zoeken.

Jarmusch is uiteraard niet geïnteresseerd in de bovennatuurlijke kant van zijn verhaal, waardoor we het hele vampierengedoe eerder metaforisch kunnen beschouwen. Het eeuwenlang ronddwalen op deze planeet heeft Adam en Eve tot cultuursnobs gekneed. Ze geven dan ook duchtig af op de onwetende mensheid – of zombies, zoals ze ons spottend noemen. De giftige levensstijl van de hedendaagse mens brengt hun voortbestaan voor het eerst in gevaar en daar hebben ze het bijzonder moeilijk mee. Natuurlijk kan de nachtelijke jacht op het laatste beetje puur bloed niet ontbreken in een vampierenfilm, al gebeurt dat hier op een droogkomische en originele manier.

Doorheen de film krijg je cultuurreferenties van alle tijden naar het hoofd geslingerd. Adam verplaatst zich onder de namen Faust, Strangelove en Caligari, terwijl Eve vluchten boekt op namen als Daisy Buchanan en Fibonacci. Het zijn leuke herkenningspunten voor kijkers met wat culturele bagage, maar veel verder dan wat namedropping gaat Jarmusch niet. De film neemt zichzelf dan ook niet zo serieus. Het maakt van ONLY LOVERS wel een ideale prent voor hipsters, zoals de jonge dame die zich achter me in de zaal bevond en het nodig achtte om elke naam die een belletje deed rinkelen luidop te linken aan het bijhorende boek, toneel- of muziekstuk. Dit mag dan wel een vampierfilm voor intellectuelen zijn, het is er ééntje die een makkelijke (maar langzame) kijkervaring garandeert.

Zoals in de meeste films van Jarmusch gebeurt er niets bijzonder en spenderen we gewoon wat tijd in het gezelschap van zijn personages. Die zijn natuurlijk genoeg uitgewerkt om een langspeelprent te dragen. Plotwendingen als het onverwachte bezoek van Eve’s jongere zus Ava (Mia Wasikowska) – die een oogje heeft op Adam’s loopjongen – doen er helemaal niet toe, maar ze brengen de nodige afwisseling. Er heerst wel een oprechte romantische sfeer. Adam en Eve beseffen dat de wereld niet meer de mooie plek is die ze ooit geweest is en troosten zich bij de gedachte dat ze tenminste elkaar hebben. Swinton en Hiddleston vormen het ideale, excentrieke paar om dit koppel te vertolken.

De muziek – voornamelijk afkomstig van Jarmusch zijn eigen band, Squrl – speelt een grote rol in deze film. Adam heeft de technische, klassieke symfonieën nog steeds in de vingers, maar het doet hem niets meer. Zijn huidige stijl bestaat uit experimentele gitaargeluiden en die vormen de sfeervolle soundtrack van ONLY LOVERS LEFT ALIVE. Op voorwaarde dat je in de juiste stemming verkeert, kan de versmelting van beeld en geluid hier enkele bevredigende sweet spots raken. De geniale eindscène is overigens ook het vermelden waard; na een laatste deprimerend gesprek in Tanger, komen Adam en Eve tot de conclusie dat hun beste dagen onherroepelijk achter zich liggen, tot een flirtend koppel hun aandacht trekt en hun besluit alsnog in twijfel trekt.

Forceer je niet om naar opwindende elementen te zoeken, maar laat de bepeinzingen, beelden en klanken gewoon tot jou komen. Alleen dan valt deze unieke film naar waarde te schatten.

4,5-ster