Regie: George Clooney / Met: George Clooney, Matt Damon, Bill Murray, Cate Blanchett / Genre:  Oorlog – Geschiedenis / Land: VS / Duur: 118 min. / Releasedatum: 12 maart 2014

Who will make sure the statue of David is still standing, the Mona Lisa still smiling?” – Frank Stokes, THE MONUMENTS MEN

Af en toe komt zelfs een goed plan niet helemaal voor mekaar. Een sterk en waargebeurd verhaal, uitstekende cast, voldoende centen om er iets van te maken en een opzwepende soundtrack van Alexandre Desplat die je spontaan aan het marcheren zet; aan het eind zit je soms gewoon opgescheept met iets als THE MONUMENTS MEN. Deze film werd enkele maanden terug nog getipt als Oscarkandidaat, maar door het uitblijven van enige nominaties konden we de bui al zien hangen. Ondanks het aanwezige talent en de goede bedoelingen is dit een platte prent geworden, op het frustrerende af. Met zijn vijfde langspeler achter de camera degradeert George Clooney een fascinerend detectiveverhaal tot een alles behalve monumentale hommage aan de oorlogsfilms van de jaren ’60.

THE MONUMENTS MEN is gebaseerd op het relaas van een groep van om en bij de 350 mensen uit verschillende landen, maar Clooney beperkt zijn gezelschap tot vijf Amerikanen (hijzelf, Matt Damon, Bill Murray, John Goodman en Bob Balaban), een Fransman (Jean Dujardin) en een Engelsman (Hugh Bonnerville). Als Frank Stokes recruteert Clooney een Ocean’s 11 van kunstconnaisseurs die Europa’s cultureel erfgoed – dat richting het Fuhrermuseum van Hitler gaat – moet zien op te sporen voor het te laat is. Insider van dienst is Claire Simone (Cate Blanchett), een Franse curatrice die de kunstroof nauwgezet volgt voor de Nazi’s, maar haar oversten wat graag een hak wil zetten. De twee hoofdwerken waar het allemaal om draait zijn het ‘Lam Gods’ van Van Eyck en de ‘Madonna met kind’ van Michelangelo. Terwijl de Monuments Men de Duitsers langzaam op het spoor raken, worden ze echter opgejaagd door de Russen, die alles wat niet vastgenageld is dreigen in beslag te nemen.

Het grote probleem van deze film is de toon; die spruttelt tussen emotioneel drama en jolige oorlogskomedie. Het initiële plezier van het team te zien samenkomen wordt verpest wanneer Stokes hen bij hun aankomst in Frankrijk opsplitst. Het levert een modderig boeltje op, waarbij van de ene verhaallijn naar de andere gesprongen wordt, zonder dat we ook maar één memorabele scène noteren. De dramatische momenten lijken geforceerd – zelfs het sterke acteerwerk van Murray tijdens de douchescène voelt ongemakelijk aan – en de humor zit er meer naast dan op. Hoewel de betrokken acteurs stuk voor stuk hun strepen verdienden in beide genrevertakkingen, lijken ze er hier gewoon het beste van te maken met het ondermaats geschreven materiaal. Voorts is het één en al cliché dat de klok slaat. Gorgeous George en co zijn even charmant als altijd, maar de helft van de tijd lopen ze simpelweg niets te doen. Het geeft allicht een behoorlijk accuraat beeld van hoe de operatie echt in zijn werk ging, maar een film als deze vraagt niet om een letterlijke aanpak.

Het grote verschil met de old school oorlogsfilms waarop Clooney zich inspireerde, is dat die voor het entertainment enkele handige fantasietjes toevoegden. In vergelijking voelt THE MONUMENTS MEN te stijf aan, alsof het verleden te broos is voor creativiteit. Hierdoor bereikt Clooney het quasi onmogelijke: een potentieel geweldige film saai maken. Aan het eind van het verhaal worden de kunstschatten opgegraven, maar de film zelf blijft onder een dikke laag stof zitten.

2-ster