mirror-cover

2,5-ster

Regie: Wally Pfister | Met: Johnny Depp, Rebecca Hall, Morgan Freeman | Genre: Sci-fi – Thriller | Land: VS | Duur: 119 min | Releasedatum: 02 juli, 2014

“When did Will ever want to change the world?” – Max, TRANSENDENCE

Wally Pfister maakte de laatste jaren naam als één van de topcinematografen in de Amerikaanse filmindustrie. Hij is de vaste DP van Christopher Nolan en won een Oscar voor zijn uitstekend werk in Inception. Voor zijn regiedebuut, Transcendence, nam hij de touwtjes zelf in handen en mikte daarbij op een Nolan-achtige prent met psychologische dilemma’s. Zonder succes, want Transcendence kreeg in de VS een hoop kritiek over zich heen en bleek een grote flop aan de kassa. Zeggen dat dit verdiend is, gaat echter te ver. Dit is een onderhoudende blockbuster die visueel behoorlijk knap in mekaar zit. Alleen valt scenarist Jack Paglen met zijn verhaal over de gevaren van technologie al vrij snel over de klassieke struikelblokken van big budget cinema. Aan ambitie geen gebrek, maar het resultaat is niets meer dan een doordeweeks spektakelstukje.

De film speelt zich af in de nabije toekomst en draait rond artificial intelligence pionier Will Caster (een monotone Johnny Depp) die op het punt staat een oppermachtige, alleswetende machine te creëren die alle menselijke intelligentie bevat en voor zichzelf beslissingen kan maken. Dat klinkt alles behalve als muziek in de oren van een groep anti-technologieterroristen, die Caster vergiftigen in de hoop zijn werk te beëindigen. Zijn vrouw (Rebecca Hall) en goede vriend Max (Paul Bettany) maken echter gebruik van een eerder experiment van Caster, en nog voor je een tiental films kan opsommen die met een gelijkaardig idee uitpakten, wordt het bewustzijn van de stervende wetenschapper gedigitaliseerd in een supercomputer. Die digitale versie heeft grote plannen: hij wil oppermachtig worden.

Doorheen de film horen we echo’s van 2001: A Space Oddysey, The Terminator, Tron, The Matrix, A.I. en Blade Runner. Hoewel de gestelde vragen interessant blijven, krijgen we niets voorgeschoteld dat in bovenstaande films nog niet aan bod kwam. Bovendien hangt er een bloedserieus sfeertje rond Transcendence dat in combinatie met sommige dialogen – die vaak pijn doen aan de oren – eerder op gelach onthaald zal worden. Het concept is nochtans intrigerend: zou jij je eigen wil en privacy opofferen om geleid te kunnen worden door een God-achtige entiteit die belooft alles beter te maken? Is dat niet precies waar miljarden mensen op aarde voor bidden?

Ondanks de potentieel diepzinnige kwesties, zit Transcendence vast in een standaard sci-fi dwangbuis, waarbij trouw moet gebleven worden aan de overbekende Hollywood-formules. Pfister, die met Christopher Nolan een mentor heeft die als geen ander entertainment aan slim uitgewerkte ideeën kan koppelen, laat het op dat vlak afweten. Nolan fungeert nochtans als producer van Transcendence, wat het onverklaarbaar maakt waarom hij zijn protégé niet heeft aangemaand om verder in te gaan op de thema’s uit deze film.

Johnny Depp heeft de laatste jaren met The Tourist, The Rum Diary, Dark Shadows en Lone Ranger weinig succesverhalen gekend. Het is begrijpelijk waarom de acteur zich aangetrokken voelde tot het maken van dit project, want wat kan er immers fout lopen met een team als Pfister en Nolan? Redelijk wat, zo blijkt. Het is niet Depp, maar Paul Bettany die de beste acteerprestatie levert in deze met slecht uitgewerkte personages doorspekte film. De chemie tussen Depp en Rebecca Hall is zo goed als onbestaande en Morgan Freeman doet gewoon mee omdat zijn naam goed oogt op de filmposter.

De parabel over de gevaren van technologie werd doorheen de filmgeschiedenis al op betere manieren uitgewerkt. Transcendence is dan ook een gemiste kans. Als entertainend popcornvertier behoort deze prent bij de betere zomerblockbusters, maar dat kan de bedoeling niet geweest zijn. Door films als deze worden we er nogmaals aan herinnerd hoe sterk en aannemelijk Spike Jonze’s Her – waarin gelijkaardige vragen worden gesteld – eerder dit jaar wel was.