mirror-cover

3-ster

Regie: Emma Dante | Met: Emma Dante, Alba Rohrwacher, Elena Cotta | Genre: Drama – Komedie | Land: Italië | Duur: 92 min | Releasedatum 9 juli, 2014

In Una Via a Palermo, het filmdebuut van theatermaakster Emma Dante, komen twee Siciliaanse vrouwen bumper aan bumper te staan in een smal straatje van Palermo. Ruimte om naar links of rechts uit te wijken is er niet. Achteruitrijden en de tegenligger laten passeren is de enige optie, maar daar denken deze twee eigenzinnige vrouwen anders over. Geen van beide is bereid haar versnellingspook in achteruit te zetten. Het gevolg? Een sociale satire waarin brullen, toeteren en schelden 92 minuten lang overheersen. Het handbewogen camerawerk registreert deze godvergeten periferie waar ezels en Vespa’s naast elkaar geparkeerd staan, waar de met vuilnis bezaaide straten plotseling in kliffen eindigen en waar meerdere huizen hetzelfde nummer hebben, simpelweg omdat iedereen zijn eigen nummer mag kiezen. Dit is duidelijk een troosteloze plaats die verlaten werd door god en mens en waar koppigheid en eigenbelang als enige normen gelden.

Dante’s filmdebuut moet vooral begrepen worden als een zenuwslopende observatie van twee halsstarrige Zuid- Italiaanse vrouwen die elkaar op een verkeerd moment op de verkeerde plaats tegen het lijf lopen. Desondanks tast de kijker teleurstellend in het duister naar de oorzaak van hun koppigheid maar dat wordt dan weer goedgemaakt door de gewiekste karakterisering die in deze film als geen ander tot in de puntjes is uitgewerkt. Film is het medium bij uitstek om dit soort conflicten uit te werken tot een meeslepend vermaak voor de kijker.

Voor Rosa (de rol van regisseuse Emma Dante) lijkt de terugkeer naar Palermo alleen maar gepaard te gaan met slechte herinneringen die haar relatie met Clara (gespeeld door Alba Rohrwacher) belemmert. Samira (vertolkt door Elena Cotta die in Venetië bekroond werd als beste actrice), de niet te onderschatten oudere dame achter het stuur van de rode Fiat, staat bekend in de buurt als de personificatie van koppigheid zelve. Het beeld van deze dame die immer stil het stuur van haar wagen vastklemt en door haar vuile voorruit in de ogen van haar rivale staart, is eentje die u nog lang zal bijblijven.

Afgezien van de vrouwelijke protagonisten achter het stuur lopen de overige personages er vooral bij om het verhaal van perspectief te veranderen. Alleen de rol van kleinzoon Nicolo die als enige geeft om zijn grootmoeder Samira  draagt bij tot de vertederende impact van de film. Zeer sterke acteerprestaties dus van zowel Emma Dante als Elena Cotta, maar het concept blijft iets te nauw om er een soepele langspeler van te maken.

Overigens beschouw ik de film als een wisselvallig geheel waarbij de kijker vaak niet weet of hij nu moet lachen of huilen. Voor het komische effect van de situatie waarin twee auto’s – de ene met een ruziënd lesbisch koppel en de andere met een familie van traditionele werkmensen- weigeren voor elkaar uit de weg te gaan, heeft de kijker weinig fantasie nodig. Het uitwerken van een onnozele confrontatie tot een psychologisch drama is in tegenstelling tot de humor wel een uitstekende prestatie. Niet alleen komen de twee auto’s tegenover elkaar te staan, maar zodoende ook de vrouwelijke protagonisten, hun klassen en tradities. De progressieve alsook vrijzinnige bourgeoisie die oog in oog komt te staan met de traditionele en armere werkmens fungeert als een intrigerende metafoor voor het economisch en cultureel verdeelde Italië. Wat uiteindelijk naar voren komt is de misgunde solidariteit, en verloren beschaving die niet geplooid kan worden door de houding of gevlei van de mannen aan weerszijden.

Hoewel deze film bekroond mag worden voor haar charme, geestigheid, maar vooral haar tragiek, blijft dit concept net iets te nauw om er een krachtige langspeelfilm van te maken. De kleine en grote tragedies van het leven worden hier samengesmolten in een sympathiek en komisch doch zwaar psychologisch drama dat niet ongemerkt aan u zal voorbijgaan. De kleurrijke karikaturen die rond beide wagens verschijnen zullen nog lang in het geheugen gegrift staan, alsook het nodige getoeter en gescheld op Zuid-Italiaanse wijze.