REALITY

Regie: Quentin Dupieux | Met: Alain Chabat, Jonathan Lambert, Élodie Bouchez… | Genre: Satire – Misdaad

4-ster

Na Rubber, Wrong en Wrong Cops heeft Quentin Dupieux eindelijk een film gemaakt die het loont om uit te kijken. Terwijl al zijn vorige films vooral oefeningen waren in het brengen van filmisch verantwoorde nonsens, blijven het vooral hipsterplaatjes die weinig voorstelden (behalve dan dat je ze nooit vergeet). De bizarre lijn van zijn vorige films wordt in Reality verder gezet. Alleen is het resultaat deze keer een stuk meer entertainend en bovenal is zijn zelfrefererende, ironische aanpak deze keer een vergelijking met meta-master Charlie Kauffman waard. Dat is, voor liefhebbers van deze laatste mans werk, een enorm compliment. In Reality brengt Dupieux een regisseur ten tonele. Deze regisseur wil zijn film, Waves, maken, maar het blijkt om een film te gaan die reeds gemaakt is. Misschien zelfs door niemand minder dan Dupieux zelf? Dat blijft uiteraard in het midden. Bij dat gekke verhaal komt dan ook nog eens een compleet van-de-pot-gerukte ‘droom vs. realiteit’-dimensie kijken waarin je nooit weet wat nu wat juist is. Tja, je verzint het niet (tenzij je David Lynch heet misschien).

Het zal zeker geen spek voor ieders bek zijn, maar iedereen die vond dat er in Dupieux’ vorige werk wel iets zat en daar film na film opnieuw naar zocht, zal nu eindelijk beloond worden voor de loyaliteit. Deze anti-film die desondanks toch mooi oogt, is een heerlijk curiosum voor liefhebbers van cultcinema (in wording) en ronduit absurde verhaallijnen. Verwacht geen logica (ga er alsjeblieft niet naar op zoek!), maar neem de film zoals hij komt. Met talloze zelfreferende sneren naar de film zelf (vaak verwoord door de producer uit de film) en dezelfde soort onvatbare humor die we reeds kenden uit Dupieux’ oeuvre, is Reality een werk geworden dat vooral de passie voor het medium uitdrukt en tegelijk zelfkritisch blijft (en misschien net daardoor erg verwaand). Wel… Misschien is dit nog de meest hipsterige film die we reeds zagen van Mr. Oizo.

 Maidan

MAIDAN

Regie: Sergey Loznitsa | Genre: Documentaire

3,5-ster

Sergey Loznitsa was voor het laatst bij ons te zien met In the Fog, zijn tweede fictie langspeler. Daarin vertelde hij het verhaal van een Russische soldaat tijdens WO II op een visueel gestileerde en narratief trage wijze. Deze stijl is helemaal terug te vinden in zijn nieuwe film. Of eigenlijk docu, want met Maidan gaat Loznitsa terug naar zijn roots als documentairemaker. Het resultaat is opnieuw een esthetisch verbluffende prent waar elk shot zorgvuldig gekozen is om via observatie de rellen in Kiev te fotograferen. De docu beslaat de periode ‘november 2013 – februari 2014’ en bouwt gestaag dezelfde spanning op als in de realiteit: vredevolle protesten waar steeds meer mensen op afkomen, teleurstelling nadat er geen gehoor komt van hogerhand, de inschakeling van de oproerpolitie en het uiteindelijke escaleren van de situatie. Janoekovytsj vluchtte dan wel het land uit, er waren ook talloze burgerslachtoffers, vermisten en gewonden.

Loznitsa weet de gebeurtenissen zo te kaderen dat hij in de eerste plaats observator en geen interpretator is. Natuurlijk betekent elk beeldkader, elke camerapositie en elke montagecut een keuze en dus leidt zelfs een observator de interpretatie van de kijker. In Maidan kijken we door de ogen van een aanwezige die tegelijk niet aanwezig lijkt te zijn. De sereniteit en vooral stabiliteit van de fotografie staat niet zelden in schril contrast met wat we zien gebeuren. Mensen lopen in en uit het scherm en flarden van gesprekken worden opgevangen. Revolutionaire speeches worden afgeroepen door megafonen en liederen worden gezongen (waaronder de nationale hymn, een aangepaste versie van Bella Ciao (Vitya Ciao) en een bloedmooie orthodoxe koorzang). Als kijker voel je hoe de film gestaag naar haar climax stijgt. Dat tempo had iets hoger gemogen (de docu klokt af op 130 minuten), maar het resultaat is bij momenten verbluffend.

macondo-film

MACONDO

Regie: Sudabeh Mortezai | Met: Ramasan Minkailov, Aslan Elbiev, Kheda Gazieva… | Genre: Drama

4-ster

Macondo is de eerste langspeler van de Iraans-Oostenrijkse Sudabeh Mortezai. Deze sociaal realistische cinema doet het genre alle eer aan. Vergeet de Dardennes voor één keer en kijk hoe een regisseuse die haar setting en verhaal écht geleefd heeft de zaken aanpakt. De film speelt zich af vlakbij Wenen in de immigrantennederzetting Macondo. Daar groeit de 11-jarige Ramasan vaderloos op met zijn twee zusjes en moeder. De film pikt in rond de tijd dat Isa, een oude strijdmakker van zijn vader, arriveert in het appartementsblok waar ze wonen. Ramasan probeert de man des huizes te zijn en aanvankelijk wantrouwt hij Isa dan ook. Het verhaal is niet ongelooflijk nieuw, maar Mortezai weet het neer te zetten op zo’n doorleefde en menselijke manier dat dat gegeven bijzaak is.

Het is bovendien vooral de kindacteur die Ramasan vertolkt die van de film zo’n prestatie maakt. De jongen weet, zonder enige eerdere ervaring in het filmwereldje, zijn houding natuurlijk over te brengen zonder ooit de vierde wand te breken, noch ons het gevoel te geven zijn dialoog van buiten te hebben geleerd. Het lijkt als vanzelf te komen. Dit draagt bij aan een kijkervaring die tegenwoordig wat zoek geraakt is in het genre (hoewel de laatste tijd weer heruitgevonden in Engeland met o.a. Shane Meadows, Andrea Arnold en Clio Barnard). Een absolute aanrader voor iedereen die zich geboeid weet door sociale problematiek en films over opgroeiende kinderen.