LE CIEL FLAMAND

Regie: Peter Monsaert | Met: Wim Willaert, Sara Vertongen, Ingrid De Vos,… | Genre: Drama
3-ster

Le ciel Flamand, de tweede langspeler van Peter Monsaert (Offline), behandelt enkele thema’s die om één of andere reden Vlaams-al-te-Vlaams aanvoelen: kindermisbruik, sekswerkers en familieperikelen. In De behandeling en Chaussée d’Amour werden deze thema’s ook al getackeld en net als daar, slaagt ook Le ciel Flamand er niet in mij geheel te overtuigen. Of dit te maken heeft met een soort algehele moeheid wat dergelijke onderwerpen betreft, of eerder de manier waarop de Vlaamse Ardennen aan de Waalse grens aangewend worden om – alweer – een zeer mistroostig beeld te scheppen, kan ik echter niet met zekerheid uitmaken. Mogelijk een combo van beide.

Dat wil niet zeggen dat Le ciel Flamand een ongenietbare film is. Het acteerwerk van Sara Vertongen en Wim Willaert is uitstekend en draagt de zwaarmoedigheid op zeer effectieve wijze uit. Het camerawerk van David Williamson (I’m the Same, I’m an Other en Bevergem) is naturalistisch en ondersteunt evenzeer de sfeer die Monsaert leek te beogen. Alleen is de verhaalstructuur wat ongelukkig; in de helft van de film valt de hele oma-en-mama-zijn-sekswerkers plotlijn in elkaar en wordt de focus gelegd op de familiale relaties tussen mama Monique, nonkel Dirk en dochter Sylvie – hoe het verder loopt met het bordeel uit de titel, is dan ook volstrekt irrelevant geworden.

Een film voor binnen- en buitenlandse liefhebbers van degelijke Vlaamse cinema, maar al bij al weinig spraakmakend en opvallend.

soy-nero

SOY NERO

Regie: Rafi Pitts | Met: Johnny Ortiz, Michael Harney, Rory Cochrane,… | Genre: Drama
3-ster

Films met de Mexicaans-Amerikaanse grens (en bijhorende muur) als thema zijn niet meer weg te denken. Het is dan ook één van de meest tot de verbeelding sprekende conflictzones ter wereld. Archaïsche ideeën over hoe een natiestaat zichzelf in stand moet houden, zijn daarvan de oorzaak. Het blijft een raadsel hoe liberalen, die – zoals in Soy Nero pijnlijk in beeld wordt gebracht – vrijheid en democratie prediken, hun met haken en ogen aan elkaar hangende ideologie kunnen blijven verkopen als dusdanig. Nog droever wordt het als je ziet hoe in het post-9/11 tijdperk deze propagandaklap als uithangbord dient om jonge migranten ten oorlog te sturen.

Nero / Jesus is zo’n slachtoffer. Alleen ziet hij zichzelf niet zo: hij is bereid, ondanks te talloze waarschuwingen, te sterven voor zijn land (de VS) dat hem liever kwijt dan rijk is, om toch maar aan een green card te geraken. Dat hij geboren en getogen is in L.A. verandert daar niets aan: hij werd gedeporteerd door de nieuwe wetgevingen van Bush die in voege gingen na 9/11. Zonder eenduidige nationaliteit (Amerikaan? Mexicaan?) wordt er een complexiteit gecreëerd die in een rechtsstaat niet kan functioneren. Ambiguïteit wordt niet geduld. Als je niet in een vakje in te delen bent, ook al is het om louter administratieve redenen, ben je een anomalie. Als dat ten koste van je vrijheid gaat, dan is dat maar zo. Op één of andere perverse wijze is het zelfs gelukt om een tijdgeest te creëren waar geloofd wordt dat die vakjes er net zijn om je vrijheid te garanderen.

In Rafi Pitts (The Hunter) nieuwste wordt dit rigoureuze fetisjisme aangeklaagd op erg schrijnende wijze. Politieagenten die aan raciale en uiterlijke profilering doen en je gewoon uit protocollaire overwegingen vernederen. De vunzige American Dream die enkel weggelegd is voor de happy few. Het kanonnenvlees dat naar Afghanistan, Irak en andere Midden-Oosterse landen gestuurd wordt en er nog trots op is ook. Er hangt een tristesse over Pitts film die tegelijk woede en gelatenheid provoceert. Alleen een beetje jammer dat de film in tweeën valt: deel één gaat over Nero’s / Jesus’ pogingen om de States weer binnen te raken en zijn broer te vinden, deel twee over zijn tijd in het leger. Deze plotselinge overgang zorgt ervoor dat het tempo wat uit de film valt en het personage van Nero / Jesus nooit echt veel sympathie oproept. Boeiend politiek pamflet, maar het werd al beter gedaan.

dogs-film

DOGS

Regie: Bogdan Mirica | Met: Dragos Bucur, Gheorghe Visu, Vlad Ivanov,… | Genre: Thriller
4-ster

De Roemeense New Wave heeft er, naast o.a. Cristi Puiu, Cristian Mungiu, Radu Jude, Radu Muntean en Corneliu Porumboiu (van de eerste drie speelt hun nieuwe prent dit jaar ook op het Film Fest Gent), met Bogdan Mirica een talent bij. Misschien nog het meest beïnvloed door de Turkse hedendaagse grootmeester Nuri Bilge Ceylan, creëert Mirica – met zijn 38 jaar ook de jongste telg uit de Roemeense stal – een verpletterend nihilistisch beeld van het Roemeense platteland. Zij het op visueel verbluffende wijze.

In een klein dorpje niet ver van de Zwarte Zee komt de kleinzoon het huis (en bijhorende land) van zijn overleden grootvader verkopen. Wat hij echter niet wist, is dat dit land in opdracht van zijn maffiose grootvader gebruikt werd om allerlei illegaal transport van en naar Rusland te faciliteren. Deze handel blijft uiteraard gewoon door gaan en in het dorpje is quasi iedereen hiervan op de hoogte en, erger nog, betrokken op de praktijken. Dragos Bucur (één van dé nieuwe gezichten die door de Roemeense New Wave onder aandacht is gebracht, vooral door de films van Radu Muntean), Gheorghe Visu en Vlad Ivanov (dit jaar ook te zien in Bacalaureat en Toni Erdmann) beklijven alle drie door hun beheerste en doorleefde acteerwerk, wat van deze film bijna een machtsstrijd tussen drie patriarchen maakt. Een machtsstrijd die afschuwelijk en brutaal uit de hand loopt, maar dan via een slow-burning effect waarin geen plaats is voor te snelle plotontwikkeling of te frontaal conflict.

Dogs is zonder concurrentie de meest bittere, gitzwarte prent die in 2016 in de zalen verscheen. Het schept een wereld zonder hoop, zonder mededogen, zonder toekomst. Als dit een voorbode is voor het toekomstige werk van Mirica, rest alleen maar de vraag: kan dit – qua zwarte kijk – nog overtroffen worden? En zoja, zal Mirica dan dezelfde misantropische lijn van Michael Haneke gaan bewandelen? Het is om benieuwd naar te zijn. Zet in de tussentijd Dogs alvast hoog op de kijklijst, al kan je nadien misschien best iets opwekkender plannen om je gemoed in evenwicht te houden.