Regie: David Lynch / Met: Laura Dern, Jusin Theroux, Jeremy Irons, Harry Dean Stanton, Karolina Gruszka, Peter Lucas, Grace Zabriskie … / Genre: Thriller – Drama – Mysterie / Land: VS / Duur: 180 min. /

“ I don’t know what happened first and it kind of laid a mindfuck on me. ” – Susan Blue, INLAND EMPIRE

Actrice Nikki Grace (Laura Dern) krijgt de hoofdrol aangeboden in “On High In Blue Tomorrows”, een remake van een onafgewerkte Duitse film. Het is dé kans om haar carrière nieuw leven in te blazen. Ze is dan ook extatisch om deze met beide handen te grijpen en zich volledig in te leven in haar personage: Susan Blue. Als er echter enkele vreemde dingen gebeuren tijdens een voorafgaande repetitie op de set, besluit de regisseur (Jeremy Irons) zijn acteurs te verklappen dat het filmverhaal, gebaseerd op een oude Poolse legende, vervloekt is. In die mate zelfs, dat tijdens de Duitse productie de hoofdacteurs vermoord werden. Nikki komt zonder het te beseffen in een dieper niveau van dit verhaal terecht; ze acteert niet alleen in de film, maar maakt ook een onderbewuste reis doorheen de gedoemde legende. Daardoor zakt ze weg in een mysterieuze spiraal van vreemde werelden waarin ze nog vreemdere personages ontmoet.

David Lynch’s INLAND EMPIRE is zonder twijfel één van de moeilijkst te begrijpen films aller tijden. Van al zijn werken is dit de prent waarover zijn fans 50/50 verdeeld zijn. Voor de ene groep is dit een onmiskenbaar meesterwerk, voor de andere een hoop onsamenhangende rommel. Lynch’s werken mogen meestal dan wel complex zijn, deze is dat op een zelden gezien niveau: acteurs die meerdere personages spelen in verschillende dimensies, angstaanjagende figuren en een hele hoop symboliek. Meer dan ooit kom je vast te zitten in het doolhof dat zich in de filmmaker zijn hoofd bevindt; een plek waar het surrealisme met ijzeren hand regeert. Komt daarbij dat INLAND EMPIRE een donkere prent is die drie uur duurt en een nogal vreemde ‘look’ heeft – doordat hij digitaal gefilmd werd. Je raadt het al, dit is geen filmpje dat je zomaar even bekijkt, laat staan verwerkt. Dit is een opgave. Een onmogelijk raadsel. Maar eens in de ban, laat het je niet meer los.

Onbetwistbaar is de acteerprestatie van Laura Dern, die zonder twijfel haar beste rol ooit neerzet. Als Nikki Grace wordt ze gaandeweg de film (Inland Empire) één met het personage dat ze speelt in de film (On High in Blue Tomorrows). Volgen wie volgen kan, maar de metamorphose die Dern portretteert getuigt van grote klasse. Naast haar zien we Jeremy Irons als de regisseur, Harry Dean Stanton als zijn assistent en Justin Theroux als Nikki Graces tegenspeler met badboy allures. Verder krijgen we een relatief onbekend, maar getalenteerd ensemble te zien dat perfect gecast werd. Voorts zien we een aantal bizarre cameos van acteurs als Terry Crews, Mary Steenburgen, Diane Ladd, William H. Macy alsook van Lynch zelf.

INLAND EMPIRE is een trip zoals geen ander (ENTER THE VOID, van Gaspar Noé buiten beschouwing gelaten). Het ene moment lig je nog kreupel van het lachen (als je te vinden bent voor Lynch-humor uiteraard), het andere rijzen je haren van pure angst. Ook emotioneel is dit een hevige film, vooral eens je de eindjes aan mekaar kan knopen, maar daar is tijd voor nodig. Lynch voorziet een overvloed aan vage informatie die je onmogelijk in één zitting kan plaatsen. Zelfs niet na een tweede of derde zitting, geloof me. Voor sommigen zal dat jammer genoeg een brug te ver zijn. Het is één van die werken die zijn echte potentieel bereikt als je hem meerdere kansen geeft, want er is weldegelijk iets van te maken.

Dit is, tot op de dag van vandaag, de laatste langspeelfilm van regisseur David Lynch. Na successen met MULHOLLAND DRIVE en het voorafgaande THE STRAIGHT STORY, werd deze minder goed onthaald. Waar MULHOLLAND DRIVE nog een Oscarnominatie in de wacht sleepte en uitgroeide tot cult klassieker, werd INLAND EMPIRE onterecht over het hoofd gezien. Misschien omdat hij te duister is? Of té complex? Kan best, maar desondanks houdt Lynch je met deze prent drie uur lang geboeid voor het scherm. Ongeacht je er een snars van begrijpt of niet, dit zal de volgende dagen/weken/ maanden door je hoofd spoken. Deze film zet zodanig zijn klauwen in jou dat het een permanent merkteken achterlaat in je onderbewustzijn.

Geniaal meesterwerk of onbegrijpelijke rommel? Dat hangt volledig van jou af, ik opteer het eerste!

5-ster