Regie: Adrien Lyne / Met: Tim Robbins, Elizabeth Peña, Danny Aiello, Jason Alexander… / Genre: Thriller – Drama – Horror / Land: VS  / Duur: 113 min. /

“ If you’re frightened of dying, and you’re holding on, you’ll see devils tearing your life away. If you’ve made your peace, then the devils are really angels, freeing you from the Earth. ” – Louis , JACOB’S LADDER

Jacob (Tim Robbins) is een werknemer bij een postbedrijf. Hij beschikt nochtans over een doktersdiploma maar akelige visioenen die hij overhield aan de Vietnam oorlog zorgen ervoor dat hij niet bepaald stabiel is. Hij leeft samen met een vrouw (Elizabeth Peña) maar kan de dood van zijn zoontje uit een vorig huwelijk niet verwerken. Dat zorgt dan weer voor spanningen in zijn nieuwe relatie. Over zijn tijd in Vietnam komen we te weten dat hij vervroegd naar huis werd gestuurd toen hij zwaar gewond raakte tijdens een bizar incident. Dit trauma bezorgt Jacob verschrikkelijke droombeelden die hij steeds moeilijker kan onderscheiden van de realiteit.

Adrien Lynes JACOB’S LADDER is één van de voorvaderen van de “alternate reality” film, zoals LOST HIGHWAY,  MULHOLLAND DRIVE (beiden van David Lynch) THE MACHINIST (Brad Anderson) en STAY (Marc Forster). Het is een concept dat de dag van vandaag zodanig uitgemolken is dat er nog weinig verrassing in het spel zit. Neem nu STAY (dat met Naomi Watts, Ewan McGregor en Ryan Gosling nochtans over een uitstekende cast beschikt); ondanks een goed uitgewerkt idee over alternatieve werkelijkheden ligt het er van bij het begin vingerdik op waar het allemaal naartoe gaat. Hetgeen wat JACOB’S LADDER onderscheidt van dat soort films is de subtiliteit waarmee de regisseur het surrealistische aspect naar voor brengt. Jacobs visioenen mogen dan wel pure horror zijn, ze worden automatisch gelinkt aan zijn Vietnam trauma. Alles krijgt een plaats en tot halverwege de film heb je dan ook de indruk dat dit een intens psychologisch drama met enkele huiverbeelden is. Maar JACOB’S LADDER is véél meer dan dat.

De film laat vele vragen onbeantwoord en dat is de bedoeling. Dit is wat de deze prent naar het niveau van bv. MULHOLLAND DRIVE brengt. De grote lijnen van het concept zijn uitgestippeld maar de interpretatie wordt aan de kijker overgelaten. JACOB’S LADDER is overigens vergelijkbaar met het latere (en tevens meer bekende) werk van oppersurrealist David Lynch: donker, quasi onnavolgbaar en emotioneel loodzwaar. Laat er dus geen twijfel over bestaan, deze film laat je als wrak achter. Desondanks zit er een positieve boodschap in het verhaal, alleen is het, zoals in het echte leven, bijzonder moeilijk bepaalde dingen te accepteren zoals ze zijn. Miserie zet je niet zomaar om naar iets positiefs en dat is waar het in dit verhaal om draait.

JACOB’S LADDER drukt je, wat accepteren betreft met de neus op de feiten en doet dat op een verbluffende manier, mede dankzij een uitstekende Tim Robbins. Dit is naar mijn mening één van de meest ondergewaardeerde films aller tijden.

4,5-ster