best-of-2013mud-review

Regie: Jeff Nichols / Met: Matthew McConaughey, Reese Witherspoon, Tye Sheridan, Jacob Lofland, Sarah Paulson, Sam Shephard, Michael Shannon… /  Genre: Drama / Land: VS / Duur: 130 min.

I don’t traffic in the truth too often, but I did love her. – Mud, MUD

Jeff Nichols is een zeldzame figuur in de hedendaagse filmwereld; een schrijver en regisseur met een originele visie, wiens werk de kijker rijkelijk beloont wanneer er aandachtig gekeken wordt. MUD mag mij dan wel minder van m’n stuk hebben gebracht dan zijn vorige film TAKE SHELTER, opnieuw heb ik uitermate genoten. Vermomd als een ouderwetse, straight-forward film, besluipt MUD je langzaam maar zeker tot de genialiteit ervan begint door te sijpelen.

Ellis (Tye Sheridan, één van de zonen in THE TREE OF LIFE) is een 14-jarige knaap uit Arkansas die zijn dagen ravottend doorbrengt met zijn beste vriend Neckbone (Jacob Lofland). Ze dolen wat rond langs de Mississipi, op zoek naar avontuur en krijgen meer dan waar ze naar zochten wanneer ze Mud (Matthew McConaughey) leren kennen op een eiland in de rivier. Mud zit in de problemen en kan hun hulp gebruiken, waarop Neckbone initieel skeptisch reageert. Het voorkomen van de man wint niet bepaald het vertrouwen. Ellis daarentegen – een verborgen romantische ziel – voelt een connectie met Mud wanneer die opbiecht wanhopig op zoek te zijn naar zijn grote liefde: Juniper (Reese Witherspoon). Althans, zo komt het over bij de jongens. In werkelijkheid is Mud voortvluchtig na de moord op een liefdesrivaal en gaandeweg wordt het beeld dat de tieners van hem hebben – een romantische rebel die berouw toont voor een gewelddaad uit liefde – in twijfel getrokken.

mud-recensie

De film zit boordevol subtiele dubbelzinnigheden. Wanneer Mud praat over de gevaren van slangen en ratten op het eiland heeft hij het niet letterlijk over ongedierte, maar respectievelijk over de gevaren van blinde liefde en de huurlingen die daardoor achter hem aan zitten. De slangenbeet die één van de jongens bijvoorbeeld meemaakt, krijgt daardoor meteen een hele andere betekenis. De tieners – Ellis in het bijzonder – krijgen op die manier enkele belangrijke lessen van een onverwacht vaderfiguur, iets waar ze beiden nood aan hebben. Het lijkt ook dat telkens wanneer Ellis iets bijleert, de sfeer van de film keert; aanvankelijk mysterieus (Mud duikt de allereerste keer letterlijk vanuit het niets op), nadien avontuurlijk (door toedoen van Mud’s praatjes) maar soms ronduit triest (wanneer ze de realiteit onder ogen moeten zien). Alles escaleert naar een hoogtepunt dat niets in deze film lijkt te zoeken, maar je kan dit op andere manieren interpreteren.

Matthew McConaughey speelt de pannen van het dak als het titelpersonage. Na jaren zijn talent te hebben verspild in oerdomme romantische komedies is hij nu bezig aan een comeback om u tegen te zeggen. Met films als BERNIE en KILLER JOE liet hij al zien dat hij weldegelijk kan acteren, maar dit is van een nog hoger niveau. Mud is een ruwe maar liefdevolle man en McConaughey straalt beide facetten feilloos uit, al is dit ook het resultaat van een perfect uitgeschreven personage. Witherspoon haar Juniper heeft minder diepgang, maar mogelijk was dat de bedoeling. Haar “vrouwelijke eigenschappen” blijven op die manier een mysterie voor de twee jongens.

Tye Sheridan (Ellis) had met THE TREE OF LIFE slechts één filmervaring voor hij aan MUD begon, maar hij komt nooit als een beginner over. Zijn eerlijke presence is hartverwarmend. Hij wil net als Mud honderd procent gaan voor de liefde, al breekt het hen mogelijk zuur op.

Reese-Mud

MUD is de derde langspeelfilm van Nichols en opnieuw kiest de filmmaker (die zelf opgroeide in Arkansas) voor een setting in het verwilderde zuiden van de States. De cinematografie is alweer van de bovenste plank, met prachtige shots tijdens het magic hour. Ook Michael Shannon (die in Nichols’ vorige films de hoofdrol vertolkte) is opnieuw van de partij, zij het in een kleinere, maar belangrijke rol.

Voor een film die op het eerste zicht zo rechtaan rechtuit lijkt, bevat MUD weldegelijk meerdere lagen van conflicten en beeldspraak. Letterlijk elk personage worstelt met iets en ieder van hen leert uiteindelijk bij door de kettingreactie die de man uit de titel in gang zet. Centraal staat echter de innerlijke strijd van Ellis en hoe hij in Mud een zielsverwant vindt. Geven beiden toe aan de harde realiteit, waardoor ze sterker kunnen staan voor toekomstige tegenslagen, of beschermen ze dat laatste greintje hoop in de liefde tot het bittere einde?

Ga kijken en maak dat vooral voor jezelf uit.

4-ster
______________________________________________________________