Regie: Jeff Nichols / Met: Michael Shannon, Jessica Chastain, Shea Whigham … / Genre:  Drama – Thriller / Land: VS / Duur: 120 min. /

“ Sleep well in your beds. ‘Cause if this thing comes true, there ain’t gonna be any more. ” Curtis, TAKE SHELTER

Op vele vlakken is Jeff Nichols TAKE SHELTER een feilloos staaltje filmmakerij. Een uitstekend geregisseerd, diepzinnig werk dat kan rekenen op de kunsten van twee klasseacteurs, prachtige cinematografie en een soundtrack die je tot in je botten voelt nazinderen. Toch bleef ik na de eerste zitting wat op mijn honger zitten. Ik kon de film onverklaarbaar genoeg geen plaats geven. Misschien gingen mijn verwachtingen de verkeerde richting uit? Nochtans had ik Michael Shannon een krachttoer van jewelste zien opvoeren en was ik weldegelijk geëmotioneerd door de gebeurtenissen. Een te ingewikkelde film is dit ook niet, al kan je bepaalde aspecten symbolisch beschouwen. Maar zoals dat bijvoorbeeld met goeie muziek vaak het geval is, komen bepaalde werken pas volledig tot hun recht als je ze een tweede keer doorneemt, met al je vooroordelen en (foute) verwachtingen opzij geschoven. Een tweede kijkbeurt verandert deze ruwe diamant namelijk in een fijngeslepen briljant.

TAKE SHELTER speelt zich af op het platteland in Ohio, in het soort dorpje waar iedereen elkaar kent en geen moeite te veel is om een naaste te helpen, maar waar de geruchtenmolen snel op gang komt wanneer je je vreemd gaat gedragen. Dat is exact wat er gebeurt met Curtis LaForche (Shannon), een bouwvakker die met zijn knappe, lieftallige vrouw, Samantha (Chastain) en hun klein dochtertje nochtans alles heeft om gelukkig te zijn. Sinds kort heeft hij last van angstaanjagende visioenen; zijn hond die hem aanvalt, een onzichtbare eenheid die zijn dochtertje (die overigens doof is) bedreigt, zure regendruppels die uit de lucht vallen, een zwerm vogels die het op hem gemunt hebben…

Het maakt een sterke indruk op de anders zo rustige dertiger en hij sluit zich langzaam af van zijn gezin. Volgens hem is er een grote storm op komst die het einde van de wereld met zich meebrengt. Zijn vrouw maakt zich ernstige zorgen, zeker wanneer Curtis een riskante lening aangaat om de oude schuilkelder in de tuin te gaan uitbreiden. Hiermee zet hij de financiële toekomst van zijn gezin op het spel, maar hij is vastberaden alles wat hij lief heeft te beschermen en daarvoor gaat hij tot het uiterste.

Dit is een film die langs een kant inspeelt op alledaagse problematiek. De angst dat ons rustige leventje verstoord zal worden, de vrees om datgene wat we hebben (een gezin en een goeie job) kwijt te raken. Langs de andere kant gaat dit verhaal ook over vertrouwen. Meerbepaald hoe ver je je geliefde kan vertrouwen om hem/haar alles op het spel te laten zetten voor iets waarin je zelf niet gelooft.

Curtis’ obsessie met de schuilkelder neemt abnormale proporties aan en Samantha heeft alle reden om zijn vreemd gedrag in twijfel te trekken. Zijn aandoening zou wel eens erfelijk kunnen zijn, bij zijn moeder is immers op dezelfde leeftijd schyzofrenie vastgesteld. Maar hij wil er niets van horen, hij weet dat het einde der dagen nabij is. Wanneer Curtis op een plaatselijk eetfestijn uitbarst (kippenvelmoment, geschonken door Shannon) en het hele dorp waarschuwt voor de dreigende ramp, stuit hij op onbegrip en zelfs afschuw. Hij verliest het respect van zijn collega en beste vriend, Dewart (Shea Whigham) en de hele gemeenschap. Toch blijft Samantha als een rots achter haar man staan, hoe verschrikkelijk ze de situatie ook vind. Ze is niet van plan hem op te geven en wil hem laten inzien dat zijn ziekte te genezen is.

Tot op een nacht een verschrikkelijke storm losbreekt en Curtis zijn gezin de schuilkelder insleurt. Is het een tornado zoals er ginds jaarlijks passeren, of krijgt hij gelijk en is dit de dag des oordeels?

Laat me stellen dat TAKE SHELTER geen aanrader is voor mensen die een moeilijke periode doormaken en de hoop in goeie dingen kunnen gebruiken. Desondanks de onheilspellende thematiek ziet de film er visueel prachtig uit. Jeff Nichols wordt zonder twijfel een grote regisseur. Zijn vorige film SHOTGUN STORIES (ook met Shannon) kon op veel goede kritiek rekenen maar deze overtreft de verwachtingen. Nog vermeldenswaardig zijn de uitzonderlijk goede visuele effecten tijdens Curtis’ visioenen. Men zou het niet verwachten in een film die zich initeel voordoet als een plattelandsdrama, maar we worden getrakteerd op enkele realistische, huiveringwekkende droomscènes, waardoor je meteen op het puntje van je stoel gaat zitten.

De grootste kracht van TAKE SHELTER is dat je je samen met zijn naasten afvraagt wat er in Curtis omgaat. Michael Shannon portreteert dit personage op ongewoon reëele wijze. Wat hij in REVOLUTIONARY ROAD en BOARDWALK EMPIRE liet zien was al denderend maar dit slaat werkelijk alles. Het is de misdaad van de eeuw dat hij geen Oscarnominatie kreeg voor deze rol. Ook Jessica Chastain is uitstekend, als Samantha is ze de wanhoop nabij maar moet zich kranig houden en de moeite die dat kost is in haar ogen te lezen.

De film geeft zijn personages en de kijker gaandeweg hoop op een goede afloop; ofwel geloof je in Curtis’ visioenen en hoop je dat hij zijn gezin zal redden, ofwel reken je erop dat Samantha haar man kan overtuigen zich te laten interneren. Maar dan ontaardt alles in een onmenselijk zware catch 22 die je moedeloos en verweesd achterlaat. Hoop? Welke hoop?

Buitengewoon fantastische cinema, maar zoals gezegd niets om vrolijk van te worden.

5-ster