best-of-2013the-congress-recensie
Regie: Ari Folman / Met: Robin Wright, Harvey Keitel, Joh Hamm, Paul Giamatti, Kodi Smit-McPhee, Danny Huston … / Genre: Drama – Sci-fi – Animatie / Land: Israël – Duitsland / Duur: 122 min.

“Movies are old news, remnants of the last millennium”  –  Jeff, THE CONGRESS

Woorden schieten tekort om THE CONGRESS eer aan te doen. Dit ambitieuze project van de Israëlische filmmaker Ari Folman (WALTZ WITH BASHIR) bevat een plethora aan ideeën die zowel door live actie als animatiebeelden – volgens de rotoscoop-techniek waarbij animatie over de echte beelden worden geplaatst – worden voorgesteld. De regisseur spendeerde een vijftal jaar aan het vrij vertalen van schrijver Stanislaw Lem’s science fiction novel “The Futurological Congress” en dat resulteert in een verbluffend werk dat naast visuele pracht en praal ook bijzonder krachtige thema’s aan de dag legt. Folman gebruikt schoonheid en verwondering om zijn woede te uiten. Deels een Hollywood satire, deels een poëtische sci-fi droom, met THE CONGRESS brengt de filmmaker ons een Charlie Kaufman/Terry Gilliam-achtige visie waarin acteurs – en uiteindelijk de hele mensheid – zichzelf kunnen afscheiden van hun eigen persoonlijkheid om iemand anders te worden. Om het even wie, van Elvis Presley tot Frida Kahlo.

the-congress-review

Dit werk is moeilijker uit te leggen dan te ervaren. In navolging van metafilms als BEING JOHN MALKOVICH, speelt actrice Robin Wright een fictieve versie van zichzelf – en levert daarmee een hartbrekende prestatie af. In THE CONGRESS is ze – volgens Hollywood standaarden – niet meer van de jongste, waardoor haar carrière in het slop zit. Miramount (een fictieve filmstudio) doet haar een voorstel om haar imago aan hen te verkopen door zichzelf digitaal te laten inscannen. Op die manier kan zij rustig met pensioen, terwijl de studio de rechten op het product “Robin Wright” bezit en haar alle domme blockbusters die ze ooit weigerde alsnog kan laten maken. Het experiment zal van haar digitale replica opnieuw een ster maken. Zelf zal ze het echter nooit beleven.

Plots springen we 20 jaar verder en neemt de animatie de bovenhand. Kleurrijke landschappen en bekende, cartoonesque figuren zorgen voor een drastische verandering in de film, waardoor de zintuigen volledig worden opengezet. De getekende versie van Wright (niet haar alter ego) wordt door Miramount uitgenodigd op een evenement onder de naam The Futurist Congress, waar ze als gastpreker duizenden fans moet klaarstomen voor de aankondiging van een revolutionair proces waarbij iedereen de kans krijgt om een alternatieve persoonlijkheid te creëeren. Het product “Robin Wright” is ondertussen een megaster en speelt ondertussen mee in het derde deel van haar sci-fi franchise “Triple R”. Noem het gerust vergezocht, maar wanneer Folman zijn punt maakt, komt dat zo hard aan dat het dagen blijft nazinderen.

the-congress-wright-anime

Nooit tevoren wijdde een film zoveel aandacht aan de ondertussen 47-jarige Wright. Haar bijdrage is opmerkelijk, wetende dat een groot deel van de film een directe aanval is op haar werkelijke carrière. In de memorabelste scène uit het live actie gedeelte – de scanningsessie – is het echter Harvey Keitel (haar manager) die met de pluimen gaat lopen door een pakkende monoloog af te steken die honderdeneen waarheden bevat. Ook Paul Giamatti, als pessimistische dokter die de cynische toekomst reeds voorspelt en Danny Huston als de gewetenloze vertegenwoordiger van de huidige filmindustrie, leveren prima werk af.

Op de weemoedige tonen van Max Richter’s magistrale soundtrack brengt regisseur Folman ons een zeer negatieve visie voor de toekomst van film, maar doet dat op een wonderbaarlijke manier. Hij vindt het medium opnieuw uit en biedt daardoor tegelijk hoop. THE CONGRESS is een complexe, moedige en uiterst gedurfde ode aan cinema die ook buiten de lijnen van het begrip kleurt.

De uniekste film die u dit jaar zal te zien krijgen.

4,5-ster
______________________________________________________________