In 2015 zijn er heel wat straffe films uitgekomen. Daarvan getuige onze eindejaarslijst, The Golden 25, die meer dan twee maand geleden verscheen. Maar zoals dat gaat, glippen er ook heel wat films door de mazen van het net. Niet omdat ze niet in de smaak vielen, maar omdat ze gewoon een heel beperkte of zelfs helemaal geen distributie kregen. De alternatieve Golden 25 wil hier aan tegemoet komen. De enige voorwaarde is dat de film in België te bekijken was gedurende het kalenderjaar 2015. In de praktijk betekent dit: films die draaiden op nationale filmfestivals en films die rechtstreeks op dvd, blu-ray, tv of vod verschenen. In de meeste gevallen zullen deze films in de toekomst niet (meer) in de reguliere zalen gespeeld worden, maar met zekerheid valt zoiets nooit te zeggen.

Heel wat films die reeds in 2015 (beperkt) te zien waren in België, maken hun intrede pas in 2016. Deze werden niet opgenomen in deze lijst. Onder meer Carol, Problemski Hotel, 45 Years, The End of the Tour, The Assassin en Louder Than Bombs verschenen ondertussen, maar noteer alvast ook Keeper (09/03), The High Sun (30/03), The Endless River (27/04), 99 Homes (27/04) en Remember (04/05)!

In de alternatieve Golden 25 zal meer plaats zijn voor wereldcinema, b- en nichefilms en experimentele prenten, aangevuld met wat toegankelijk Amerikaans entertainment. Het is dus een erg diverse lijst die als instrument kan dienen om op verkenning te gaan in de wondere wereld van de alternatieve cinema, zonder ooit garantie op succes te bieden. De meeste aanwezigen in deze top vereisen dan ook een zekere familiariteit met de stijl, inhoud en specifieke context. Laat dat echter een uitdaging zijn en geen obstakel.

Wanneer een lijst wordt opgesteld, zijn er altijd enkele deelnemers die uit de boot vallen. Films die nét niet goed genoeg waren, maar toch een vermelding verdienen: de sci-fi prenten The One I Love, Infini en Europa Report, de Amerikaanse indies About Alex, The Skeleton Twins, Adult Beginners, Experimenter en Drunktown’s Finest, de Hollywoodfilms Let’s Be Cops en Lone Survivor, het vele horrorvertier met Unfriended, Starry Eyes, The Sublet, The Canal, The Babadook, Bound to Vengeance, Honeymoon en Sun Choke, de over-the-top actie in Everly, de gekke komedies Home Sweet Hell en Sex Actually, de aangrijpende oorlogsfilms ’71 en Beasts of No Nation, het Brits-Braziliaanse Trash, de Indische en erg stilistische neon-noir Sunrise, het Singaporese sociale drama Ilo Ilo, het Braziliaanse homo drama Praia do Futuro, de bizarre Filipijnse musical Ruined Heart, het stukje Noorse escapisme in Out of Nature, de Roemeense zwart-wit film Aferim! en de Afghaanse tragedie A Few Cubic Meters of Love.

Ook enkele films gingen aan ons voorbij, waaronder potentiële hoogvliegers als Ciro Guerra’s El abrazo de la serpiente, de Duitse zwart-wit thriller True Love Ways, de Taviani’s hun Maraviglioso Boccaccio, de historische film Les anarchistes, de Amerikaanse indie Krisha, het Israëlische zwart-wit drama Tikkun, Eli Roth’s Knock Knock, het sombere Bridgend, het Hongaarse oorlogsdrama Le grand cahier en Marco Berger’s Mariposa.

Maar laten we van start gaan met datgene wat we wel zagen en wel sterk genoeg was om in de alternatieve Golden 25 te eindigen!

The Editor
25. THE EDITOR

Te zien op BIFFF 2015.

The Editor is het meest recente wapenfeit van het Canadese Astron-6, een productiehuis dat zich – zoals te lezen staat op hun website – focust op “80’s-centric, no-budget, genre-bending cinema”. Na zes kortfilms en twee lange(re) films, hebben ze met The Editor hun meest ambitieuze project afgeleverd. Het is tevens hun duurste productie tot nog toe (ca. €90.000) en het brengt een ode aan de Italiaanse giallo films. Zowel de dialogen, de visuele stijl, de soundtrack en het acteerwerk werden overgenomen en in een hedendaags, hypergesatureerd jasje gestoken. In The Editor staat monteur Rey Ciso, die ooit zijn vingers verloor in de montagekamer, centraal. Sinds zijn ongeluk kan hij zich enkel nog bezighouden met pulpfilms te monteren. Wanneer op de set van zijn huidige werk de ene na de andere moord gepleegd wordt, begint er iets te ontwaken in Rey… Een prent voor de liefhebbers van giallo en de huidige revivalfilms à la Amer, L’étrange couleur des larmes de ton corps en Berberian Sound Studio, maar dan met een veel grotere komische noot.

The Falling
24. THE FALLING

Te zien op het Film Fest Gent 2015.

Wanneer je een liefhebber bent van “style over substance”, zit je bij The Falling helemaal goed. Een film vol vage beelden, esoterische verhaallijnen en hypnotiserende soundscapes, zonder dat je eigenlijk weet waar het nu écht over gaat. Nadat op een strenge meisjesschool in 1969 een mysterieuze val-epidemie als een nocebo-effect om zich heen slaat, gaat Lydia (Maisie Williams van Game of Thrones) op zoek naar antwoorden. Dat deze antwoorden er nooit echt komen, hoeft geen bezwaar te zijn. De premisse volstaat om een bizar psychologisch portret te schetsen van tienermeisjes in volle seksuele bloei. Deze bezwerende mystery-thriller kon lang niet unaniem op bijval rekenen, maar je kan er alvast een ‘certified weird’ label opkleven. Aan jou om uit te maken of dat goed of slecht is.

A Girl Walks Home Alone at Night
23. A GIRL WALKS HOME ALONE AT NIGHT

Te zien op Offscreen 2015. Verschenen op dvd bij September Film in september 2015.

A Girl Walks Home Alone at Night werd ietwat bedrieglijk als een Iraanse vampierenfilm bestempeld, terwijl hij integraal werd gefinancierd én opgenomen in de VS. Het blijft echter zo dat regisseuse Ana Lily Amirpour er alles aan gedaan heeft een Iraanse setting te creëren. De hele film is tevens opgenomen in het Perzisch en de acteurs zijn allen van Iraanse afkomst. Amirpour heeft met haar stilistische zwart-wit debuut meteen te kennen gegeven dat ze een regisseuse is om in het oog te houden. Haar sfeervolle vampierenfilm kan zo naast Let the Right One In en Only Lovers Left Alive gaan staan. In 2016 mogen we Amirpour’s tweede langspeler reeds verwachten: The Bad Batch, een kannibalenfilm met Keanu Reeves, Jim Carrey en Giovanni Ribisi. De regisseuse beschreef de film als een mix tussen Mad Max: The Road Warrior en Pretty in Pink, tussen Jodorowsky’s El Topo en Dirty Dancing. Juist ja.

The Forbidden Room
22. THE FORBIDDEN ROOM

Te zien op het Film Fest Gent 2015 (en op Offscreen 2016).

Canadees cultregisseur Guy Maddin (The Saddest Music in the World, Keyhole) kwam na vier jaar en een hoop kortfilms terug met deze nieuwe langspeler. De hyperstilist brengt in zijn elfde orgasmatorische cinefielenfestijn de vertellingen van een duikbootcrew, een houthakker, een neurochirurg, een moordenaar, een getraumatiseerde vrouw en nog heel wat meer samen. Een rechtlijnig plot is – zoals Maddin betaamt – nergens te ontrafelen, maar dat zijn creatieve geest (deze keer voor het eerst met een co-regisseur aan het roer) een onvergetelijk stukje cinema opleverde, staat buiten kijf. Reken daarbij het experimentele visuele spektakel zoals we van hem gewoon zijn, en je weet dat je met één van de meest fascinerende films van 2015 te maken hebt!

Love, Theft and Other Entanglements
21. LOVE, THEFT AND OTHER ENTANGLEMENTS

Te zien op het Film Fest Gent 2015.

Een autonoom Palestijnse productie, dat wekt toch altijd enige interesse. Zeker wanneer het een film betreft die een eerder (onbewust?) komische invalshoek aanneemt. Het is eens wat anders dan de miserie die we steeds vanuit Palestina en Gaza horen komen. Regisseur Muayad Alayan banaliseert de situatie nochtans niet. Hij vertrekt vanuit de invalshoek van een jonge Palestijn, Mousa, die woont in Israël, vlakbij de grens met Palestina. Hij werkt in de bouw, maar weet dat er meer geld te verdienen valt als crimineel. Wanneer hij een auto steelt die van de lokale afdeling van Hamas blijkt te zijn, gaan de poppen aan het dansen. Zowel Hamas als de Israëlische politie zitten hem op de hielen. Dit levert bij wijlen komische situaties op die hier en daar zelfs aanleunen bij slapstick. De zwart-wit fotografie en het charismatische acteerwerk van de protagonist zorgen in ieder geval voor een bijna ongeziene Palestijnse film: tragisch, komisch én kritisch tegelijk. Een extra pluim ook voor de fantastische jazzy soundtrack van de Belg Nathan Daems, die deze prent voorziet van exact het soort sfeer waar een donker doch speels verhaal nood aan heeft.

Ping Pong Summer
20. PING PONG SUMMER

Te zien op Sundance Channel sinds 10 Days of Sundance 2015.

De 80s zijn weer helemaal hip, dat bewijzen de neon-noir revival en de talloze synth soundtracks. In Ping Pong Summer nemen we een kijkje aan de “lichtere” zijde van de 80s: popdeuntjes en brave hip hop, flashy en kleurrijke kledij, b-boys en fly girls, boomboxen en arcadehallen,… De lichtheid van Ping Pong Summer is dan ook van een bijna ongezien karakter. De opzet is niet veel meer dan een tiener die tijdens zijn vakantie in Ocean City bezeten geraakt door ping pong. Hij wordt bevriend met de lokale ‘black boy’, wordt verliefd op de populairste ‘chick’ van het dorp en geraakt in conflict met de ‘rich kid’ en zijn ‘sidekick’. Veel meer heeft de film niet om het lijf, maar de feel good soundtrack, de verpletterend onschuldige sfeer en de vaak gênante humor maken er een heerlijke kijkervaring van. De maffe bijrol voor Susan Sarandon is bovendien een leuke toevoeging! Aan te bevelen voor zij die eerder ook al konden genieten van The Way Way Back, Adventureland en Youth in Revolt, maar dan met een extra grote dosis kitsch.

Deathgasm
19. DEATHGASM

Te zien op Razor Reel 2015. (Verschenen op dvd bij Excesso Entertainment in januari 2016.)

Het hilarische Deathgasm kenmerkt zich vooral door een grote dosis humor, iets wat misschien wel het belangrijkste ingrediënt is voor een goeie splatter film. Dat de ledematen en het bloed in het rond vliegen, zal u geweten hebben. Deathgasm lijkt soms zelfs wel wat op een metalversie van The Evil Dead. De titel van de film verwijst naar de band die door het hoofdpersonage Brodie wordt opgericht nadat hij bij zijn christelijke nonkel en tante intrekt. In het dorpje waar ze wonen, is metal niet meteen iets wat verwelkomd wordt. Behalve de lokale muziekhandelaar is er dan ook niets te beleven. Nadat Brodie met mede-metalhead Zakk inbreekt in een verlaten pand waar één van hun grootste idolen zou verblijven, ontdekken ze er een eeuwenoud manuscript dat, eens gespeeld, de poorten van de hel open zet. Het manuscript wordt tevens gezocht door een obscure kring satanisten die alles op alles zetten om het te bemachtigen. Brodie, Zakk en hun twee andere – nerdy – bandleden spelen uiteraard de partituur (dat, net zoals in The Lords of Salem, vooral veel weg heeft van doom metal) en vanaf dan breekt de hel letterlijk los. Samen met de wulpse Medina moeten ze alles op alles zetten om het kwaad weer naar de onderwereld te verbannen. Voor de plot moet je Deathgasm alvast niet bekijken, maar als horrorkomedie werkt het uitstekend. Dit is een hoogst entertainende midnight movie die extra plezierig is als je wat thuis bent in de metalscene.

Mistress America
18. MISTRESS AMERICA

Te zien op het Film Fest Gent 2015.

Iedereen die na Greenberg en Frances Ha nog geen genoeg had van de samenwerking tussen Noah Baumbach en Greta Gerwig, wordt in Mistress America alweer getrakteerd op een heerlijk eigenzinnige film van beiden. Het moge stilaan duidelijk zijn dat Baumbach een soort Woody Allen 2.0 aan het worden is. Zijn films spelen zich steeds af in New York en zijn tevens ondergedompeld in de hedendaagse tijdgeest. In Mistress America is dat niet anders. De film vangt aan zoals France Ha dat deed, maar ontplooit zich in een waar kamerspel in de tweede helft. Het is vooral deze helft die een indruk maakt, omdat de situatie- en dialooghumor sterker op de proef worden gesteld dan in hun voorgaande samenwerkingen. Dat neemt niet weg dat, indien je Baumbach of Gerwig maar niets vindt, je deze film opeens wel zal kunnen smaken. De zelfbewuste en ironische sfeer waarin de film baadt, heeft veel weg van de eigentijdse, postmoderne mentaliteit die vele twintigers en dertigers kenmerkt – en dat is voor sommigen meer een ergernis dan een plezier. Indien je Mistress America echter benadert als een tekening van die leefwereld, mag het resultaat er zeker zijn!

Blackhat
17. BLACKHAT

Verschenen op dvd en blu-ray bij Universal Pictures in juni 2015.

Een film van Michael Mann die rechtstreeks op dvd en blu-ray wordt uitgebracht. Begrijpe wie begrijpen kan. Akkoord, Manns laatste twee films (Public Enemies en Miami Vice) waren misschien niet zijn beste werken, maar geef hem wat respijt, wil je? Het blijft de man die ons Thief, Manhunter, The Last of the Mohicans, Heat, The Insider en Collateral gaf! Je hoeft zijn repertoire niet fantastisch te vinden om het te waarderen. Manns actiestijl is uniek en hij creëert door zijn effectieve mix van soundtrack en camerawerk steeds een coole “old school” sfeer. Dat de Amerikaanse recensies vrij negatief waren, rechtvaardigt de straight-to-dvd keuze niet, vooral omdat Blackhat op groot scherm wel degelijk een meerwaarde had kunnen zijn. Akkoord, de opzet en personage-ontwikkeling (welke ontwikkeling?) zijn zeker niet van een hoog niveau, maar omgekeerd heeft deze hacker-thriller het geheel in zich een cultstatus te verwerven. Net zoals eerder al gebeurde met andere ondergewaardeerde hackerflicks zoals Hackers en The Net.

Appropriate Behaviour
16. APPROPRIATE BEHAVIOUR

Te zien op het Pinx Festival 2015. Verschenen op dvd bij Homescreen in juni 2015.

Moest Woody Allen een biseksuele, Iraanse vrouw zijn, had zijn volgende film er misschien zo uitgezien. Schrijfster, regisseuse en actrice Desiree Akhavan castte zichzelf in de rol van Shirin, een jonge vrouw die woont in Brooklyn en zich staande houdt tussen conventies en vrijheid. Haar traditionele familie mag niet weten van haar geaardheid, net zoals ze haar vriend(in)nen niet wil introduceren aan haar familie. Dat brengt allerlei komische spanningen met zich mee en tal van leuke, gevatte conversaties. Door de chronologie van de film door elkaar te gooien, probeert Akhavan (zij het niet altijd even succesvol) met de narratief te spelen. Het resultaat is een aangename en eigentijdse prent die zowel Allen als Baumbach liefhebbers niet mogen gemist hebben!

Road Games
15. ROAD GAMES

Te zien op Razor Reel 2015.

Road Games is één van de aangenaamste verrassingen van 2015. Een film waarvan de opzet niet bepaald sexy meer klinkt, maar die desondanks een heerlijk stukje cinema brengt. Wanneer Jack, een Britse lifter in Calais, de Franse schone Véronique ontmoet, besluiten ze samen verder te reizen. Al was het maar omdat er in de buurt van waar ze aan het liften zijn een seriemoordenaar gesignaleerd is die erom bekend staat zijn slachtoffers te zoeken onder eenzame lifters. Wanneer Jack en Véronique opgepikt worden door Grizard, vergezellen ze hem naar zijn grote landhuis bij zijn vrouw Mary. Een minder scenario zou de ontwikkeling van dit verhaal al van meet af aan voorspelbaar gemaakt hebben, maar scenarist en regisseur Abner Pastoll heeft meer dan eens verrassingen in petto. Mary (Barbara Crampton) en Grizard (Frédéric Pierrot uit o.a. Les revenants) hebben als koppel overduidelijk iets te verbergen. Dat mysterieuze gegeven zorgt er – samen met de héérlijke 80s synth soundtrack – voor dat Road Games een geboren cultfilm is. Laten we hopen dat Pastoll de komende jaren meer van dit soort lekkers uit zijn mouw tovert, want dit smaakt naar meer!

Tangerine
14. TANGERINE

Te zien op het Film Fest Gent 2015.

Wie enkele jaren geleden Sean Bakers Starlet miste op het Film Fest Gent, had absoluut ongelijk. De nieuwe van Baker werd onder de vleugels van de Duplass Brothers (Baghead, Safety Not Guaranteed, Bad Milo!, The Skeleton Twins, Adult Beginners, The One I Love, The Overnight, Togetherness) geproduceerd en hun stempel is merkbaar. In Tangerine staan twee transvrouwen centraal, Sin-Dee Rella en Alexandra, die op de straten van Hollywood lopen te tippelen. Dat levert de ene na de andere hilarische en hysterische situatie op, niet in de minste plaats door de présence van de twee protagonistes zelf. De hele film is opgenomen op iPhone 5S, wat een verbazend knap effect geeft. Om niet te zeggen dat moest u het niet weten, u het vermoedelijk niet zelf geraden zou hebben. Dat het verhaal niet het meest diepgaande is, doet weinig af aan het uiterst excentrieke acteerwerk en de adrenalinerit die u voorgeschoteld krijgt. Nog maar eens een film die ongetwijfeld over enkele jaren een cultstatus zal kennen.

The Guest
13. THE GUEST

Te zien op BIFFF 2015. Verschenen op dvd en blu-ray bij Splendid Film in april 2015.

Meer 80s nostalgie in The Guest. Nadat Adam Wingard en Simon Barrett ons reeds de fantastische splatterhorror You’re Next brachten, zijn ze helemaal klaar voor een ander genre: de actiethriller. The Guest is een gestileerde prent waarin de soundtrack en het over-the-top plot de belangrijkste ingrediënten zijn. Wanneer de ex-militair David het gezin van zijn overleden strijdmakker opzoekt, lijken al snel vreemde dingen te gebeuren in en rondom het huis van de familie. Anna, de oudste dochter, wordt wantrouwig en gaat op onderzoek uit om de achtergrond van deze zogezegde vriend van haar broer te achterhalen. Beide ouders en haar jongere broer Luke vinden dat ze overdrijft, maar de kijker weet al lang dat David niet te vertrouwen is. The Guest is absoluut één van de betere actiethrillers van de voorbije jaren!

This Is Where I Leave You
12. THIS IS WHERE I LEAVE YOU

Verschenen op dvd bij Warner Brothers Home Video in mei 2015.

De invloed van theater op film is niet te onderschatten. Vandaag is die invloed bijvoorbeeld nog erg goed te merken in kamerspelfilms zoals August: Osage County, It’s a Disaster, Everybody in Our Family, Some Velvet Morning en – rechtstreekser omdat deze films gebaseerd zijn op toneelstukken – Diplomatie, Miss Julie, Carnage en Venus in Fur. In zekere zin kan This Is Where I Leave You in dit rijtje geplaatst worden. De setting is net als in August: Osage County iets ruimer, maar het gros van de film speelt zich af in en rondom huize Altman. Wanneer Mort Altman sterft, roept zijn vrouw Hillary haar vier kinderen bij haar om shiva te zitten – een joodse rite die een week gemeenschappelijke rouw afkondigt. Dat de familie Altman lichtjes dysfunctioneel is, zorgt er uiteraard voor dat die shiva niet van een leien dakje loopt. De ensemblecast, bestaande uit Jason Bateman, Tina Fey, Jane Fonda, Adam Driver, Corey Stoll, Rose Byrne, Kathryn Hahn, Connie Britton, Timothy Olyphant en Dax Shepard, draagt de hele film met verve en brengt de dialogen en situaties op een tastbare wijze tot leven. Aanbevolen voor ieder die kon genieten van alle bovenvermelde films.

Turbo Kid
11. TURBO KID

Te zien op BIFFF 2015. Verschenen op dvd en blu-ray bij Remain in Light in november 2015.

Wie na The Editor, Ping Pong Summer en The Guest nog geen genoeg heeft gehad van revival films, zit bij Turbo Kid helemaal goed. Deze ultrakitsche en pulperige retroflick was dit jaar te zien op het Brussels International Fantastic Film Festival en was dé publieksfavoriet op het Fantaspoa International Fantastic Film Festival (Brazilië) en het SXSW Film Festival (VS). Daarnaast kaapte hij de prijs voor beste regie weg op het Puchon International Fantastic Film Festival (Zuid-Korea). Niet zomaar wat banale sci-fi splatter dus, maar een regelrechte cultfilm in wording. De post-apocalyptische vibe veroorzaakte in vele recensies reeds vergelijkingen met Mad Max en het oeuvre van John Carpenter: voor de aficionado’s voldoende reden om Turbo Kid hoog op de watchlist te zetten!

Ex Machina
10. EX MACHINA

Eénmalig te zien in KASKcinema en op Zomerfilms. Verschenen op dvd en blu-ray bij Universal Pictures in september 2015.

Het was alweer even geleden dat een film die internationaal zó’n lovende kritieken kreeg, geen distributie vond in ons land. Het is nochtans geen Europese, arty farty auteurscinema. Met A-listers als Oscar Isaac, Alicia Vikander en Domhnall Gleeson had er tevens een garantie geweest op bioscoopbezoekers. Er zullen ongetwijfeld allerlei ideologische drogredenen, flauwe anti-piraterij excuses en blind financieel gewauwel aangehaald worden als we distributeurs en bioscoopuitbaters hierover aan de tand voelen, maar laten we wel wezen en een koe een koe noemen: als je Ex Machina niet oppikt omwille van gelijk welke reden, rot dan op uit de entertainment- en cultuursector. Dit heeft niets te maken met elitarisme of puritanisme – Ex Machina is een mainstream film van een mainstream productiehuis en met mainstream acteurs, allemaal in een mainstream genre. Dit heeft dus alleen maar te maken met incompetentie. Ex Machina is namelijk één van de meest intoxicerende stukjes sci-fi van de voorbije jaren die o-ver-la-den werd met prijzen. De minimale setting, het beklijvende sound design, de excentrieke acteerprestaties en de stilistische fotografie zijn om vingers en duimen van af te likken. Iedereen die nog maar een béétje in zit of verstand heeft van artistieke projecten en kwalitatief entertainment, zou deze film onmiddellijk opgepikt hebben. As it should’ve been!

Spring
09. SPRING

Te zien op BIFFF 2015.

Van de heropleving van indie horrorfilms is in onze bioscopen nog maar weinig te merken. Terwijl er genoeg ruimte bleek te zijn voor copy-paste entertainment, geanticipeerde blockbusters en flauwe Hollywoodflicks (The Woman in Black 2, Ouija, Poltergeist, Crimson Peak, Regression, The Green Inferno, Insidious 3, Sinister 2, Paranormal Activity 6), blijven alternatievere horrorfilms – op enkele uitzonderingen als It Follows en When Animals Dream – uit. Het is zelfs danig erg gesteld, dat popcornketen Kinepolis in samenwerking met BIFFF onder de noemer “Obscure Night” sinds juni 2015 zogezegd obscure films het grote doek op projecteert. Programma tot nog toe? Insidious 3, Stung, Sinister 2, Crimson Peak, Cherry Tree, The Boy, The Forest en Pride and Prejudice and Zombies. Marketing heeft alles te maken met labeling en branding, ik weet het, maar dit is gewoon misleidende commerce – van BIFFF zou je meer mogen verwachten. Zeker als je ziet dat Spring te zien was op hun laatste editie. Waarom niet die film eens naar het grote doek brengen? Waarom wordt het horrorlievend publiek zo paternalistisch behandeld? In Spring bevinden we ons in een onconventionele situatie die samengevat kan worden door dat ene zinnetje van protagonist Evan die aan Louise vraagt wat zij nu eigenlijk is: “Vampire, werewolf, zombie, witch or alien?” Voeg er nog “ghost” aan toe en je hebt zowat alle horrorclichés. In Spring niets van dat alles. Een hypergestileerd, dromerig, sterk dialoog-gecentreerd stukje cinema dat meer gemeen heeft met Jim Jarmush en Richard Linklater dan John Carpenter en Wes Craven. Genrebending, inderdaad!

The Overnight
08. THE OVERNIGHT

Verschenen op dvd bij Universal Pictures in oktober 2015.

Goede sex comedies zijn schaars tegenwoordig. Welja, ze zijn altijd al schaars geweest, maar zoals Animal House, Meatballs, Porky’s, Screwballs, Revenge of the Nerds en – recenter – American Pie worden ze toch niet echt meer gemaakt. Een sex comedy goed bevinden, getuigt daarnaast al snel van “slechte smaak”, zelfs wanneer het over de klassiekers in het genre gaat. Tijd voor iets anders, moest Patrick Brice gedacht hebben. En daar was The Overnight. Een sex comedy annex kamerspelfilm die voor het eerst in lange tijd de kijker weer ongemakkelijk doet voelen. Met vier acteurs en één villa weet Brice een sfeer te scheppen die zowel bevrijdend als confronterend werkt. Het is moeilijk om sommige conversaties zonder lach op het gezicht door te komen, net zoals het moeilijk is de talrijke plotwendingen te voorspellen. Taboedoorbrekend én amusant, meer van dat!

Nasty Baby
07. NASTY BABY

Te zien op het Film Festival Oostende 2015 (en op het Pinx Festival 2016).

De nieuwe van Sebastián Silva (La nana, Crystal Fairy & the Magical Cactus and 2012, Magic Magic) ontving vorig jaar de Teddy Award (de Duitse – veel oudere – Queer Palm, zeg maar) op Berlinale. Ook op Outfest (Los Angeles) viel hij reeds in de prijzen, terwijl de passages in Sundance en Sydney eveneens behoorlijk goed onthaald werden. Net zoals in Crystal Fairy castte Sebastián zichzelf, deze keer in één van de hoofdrollen als Freddy. Zijn partner Mo wordt gespeeld door Tunde Adebimpe (beter bekend als de frontman van de band TV on the Radio). Freddy en Mo proberen een baby te krijgen en roepen daarvoor de hulp in van hun beste vriendin Polly (Kristin Wiig, bekend van o.a. Bridesmaids, The Secret Life of Walter Mitty, The Skeleton Twins en Welcome to Me). Op de weg stoten ze op heel wat problemen die niet zelden, net als in Silva’s vorige films, erg ongemakkelijke sociale situaties veroorzaken. Naast Silva, Wiig en Adebimpe zien we ook nog Sebastiáns jongere broer Augustín Silva (die bijna in elke film opduikt van z’n broer), Anthony Chisholm (Oz), Mark Margolis (Pi, Oz, The Fountain, Gone Baby Gone, The Wrestler, Breaking Bad) en Alia Shawkat (Arrested Development, The To Do List). Net als in Silva’s vorige werk is het genrebendende karakter weer hét hoofdingrediënt van Nasty Baby. Dat maakt zijn films al snel ‘love it or hate it’ materiaal, want ook deze prent neemt naar het einde toe geheel geschifte turns en twists. Wie dat kan slikken, zit zeker goed bij deze héérlijke prent.

Sleeping Giant
06. SLEEPING GIANT

Te zien op het Film Fest Gent 2015.

Debuterend regisseur Andrew Cividino won reeds enkele mooie prijzen in München en Toronto. Zijn film vertoont heel wat gelijkenissen met The Selfish Giant: de centrale personages zijn jonge tieners die allerlei kattenkwaad uithalen dat niet altijd even goed afloopt. In de tussentijd krijgen we een close-up van de levens waarin de jongeren verkeren. Daar stopt de gelijkenis dan ook. In Sleeping Giant bevinden we ons niet in een arbeidersmilieu, maar eerder in een soort vakantieresort rondom het Canadese Lake Superior. Het resultaat is een mooi ogend en vinnig stukje cinema dat qua sfeer erg doet denken aan The Kings of Summer en qua karaktertekening aan Gummo. Een film over de YOLO generatie die tegelijk subtiel als in-your-face is en weinigen onberoerd zal laten. Aanrader!

Dope
05. DOPE

Verschenen op dvd en blu-ray bij Sony Pictures Home Entertainment in december 2015.

Er is iets gaande in de VS. Nadat eerst al Selma, Dear White People en ondertussen ook Straight Outta Compton in de zalen verschenen, is het duidelijk dat er heel wat Afro-Amerikanen zijn die het opnieuw opflakkerende (en eigenlijk nooit verdwenen) racisme van antwoord willen dienen. Nu de Spike Lee’s en de John Singletons zijn verburgerlijkt, is het aan een nieuwe generatie om hun stempel te zetten. Hoewel Rick Famuyiwa al wel even meedraait, lijkt Dope zijn eerste schot in de roos te worden. De film passeerde reeds in Cannes, Seattle en Sundance en dat gebeurde niet onopgemerkt. In de film is daarnaast opkomend hiphoptalent als Vince Staples, Casey Veggies en A$AP Rocky te zien en kunnen we een soundtrack horen met onder meer Naughty by Nature, Busta Rhymes, Luther Campbell, Santigold, A Tribe Called Quest, Eric B. & Rakim, Nas, Gil Scott-Heron, Digable Planets, AMG, Onyx, Public Enemy, Kap G, Digital Underground en Parliament. Zoals Indiewire al schreef: “a coming of age tale for the post-hiphop generation.” En meteen ook een niet te missen film die veel te sterk onderbelicht bleef.

Güeros
04. GÜEROS

Te zien op het MOOOV Filmfestival 2015.

Eén van de meest sociaal bewogen films van 2015 was het Mexicaanse Güeros. Deze zwart-wit prent vertelt over de jonge Tomás die naar zijn oudere broer gestuurd wordt in Mexico City te midden van de grote studentenrevolte in 1999. Zijn broer Sombra en diens beste vriend Santos doen niet mee aan de revolte, omdat ze niet bezig zijn met politieke strijd. Dat Sombra’s ex-vriendin Ana één van de studentenleiders is, speelt uiteraard ook een rol. Toch besluiten ze, door allerlei omstandigheden, naar de universiteit te trekken. Tomás is tevens helemaal bezeten van de Mexicaanse Bob Dylan, de – fictieve – Epigmenio Cruz. Hij wil met zijn broer, Santos en Ana op zoek gaan naar hem om de cassette die hij heeft te laten signeren. Deze road trip door één van ‘s werelds grootste steden, neemt hen allen mee in tal van gebeurtenissen, discussies en reflecties op hun leven en vriendschappen. Een zeer actuele en verfrissende film die zowel geëngageerde studenten als cinefielen moeten gezien hebben!

The Smell of Us
03. THE SMELL OF US

Te zien op het Film Fest Gent 2015. Verschenen op dvd bij Excesso Entertainment in januari 2016.

Het zal nog even afwachten worden of Larry Clarks nieuwste wapenfeit een ‘love it or hate it’-film of gewoon een ‘hate it’-film wordt. De positieve recensies en reacties zijn namelijk bijna onbestaande. Laat ik dan maar proberen het op te nemen voor de ‘love it’-zijde. Voor deze film werkte Clark niet samen met Harmony Korine (zoals in Kids en Ken Park), maar het ademt die sfeer wel helemaal. De provocaties, perversies en decadenties van een groep tieners in Parijs worden op bijna voyeuristische en videoclip-achtige wijze in beeld gebracht. Al Clarks stokpaardjes zijn weer aanwezig: skaters, druggebruik, seks, een soundtrack vol met blues en punk, close-ups van jonge tienerlijven en een algehele fetisjering van subculturen. De film werkt eigenlijk bijna als een bad trip die je alleen maar kan verdragen op geestverruimende substanties. Dat dit nichecinema betreft, hoeft dan ook geen verder betoog. Laten we het voor het gemak nihilistische cinema noemen, kwestie van het beestje een naam te geven. Een “genre” waar ook films als Project X en Spring Breakers in passen – elk op hun eigen manier. Er valt zeker iets te zeggen over het ‘vieze’ gevoel waarmee u na afloop blijft zitten: Clark lijkt op sommige momenten efebofiele trekken te vertonen met al zijn shots gericht op jongenslijven, de bobbels in hun (onder)broeken en de vrij expliciete wijze waarop hij de jonge escortboys laat interageren met oude(re) mannen en vrouwen. Zeker geen film voor iedereen en over de authenticiteit van Clarks anti-burgerlijke houding kan ook gediscussieerd worden, maar wat The Smell of Us wél weet te bereiken, is een unieke filmervaring voor de generatie die te jong was om Kids, Ken Park en Wassup Rockers in hun puberteit te beleven (of daar nog geen werk van maakte). Of aan mensen zoals ikzelf, die de smaak van dit soort nihilistische cinema te pakken hebben gekregen en het weten te plaatsen voor wat het is: surreëel escapisme van het meest amorele soort dat je alleen maar kan ondergaan door je er volledig aan over te geven.

Tokyo Tribe
02. TOKYO TRIBE

Te zien op Offscreen 2015 (en in KASKcinema tijdens Offscreen on Tour).

Zonder veel twijfel één van de meest overziene films van 2015! Tokyo Tribe is een knotsgekke, immens gewelddadige en oogverblindend kleurrijke Japanse maffiafilm, zoals alleen maar Sion Sono (of Takashi Miike) ons dat kan brengen. Deze manga-adaptatie is bovendien bijna helemaal gezongen. Welja, gerapt eigenlijk, want het betreft een integrale hiphop soundtrack. In het Japans welteverstaan, dus enige acclimatisering is wel genoodzaakt. De neonlichten en het rondslingerend bloed vullen het scherm, terwijl de hevige beats doordreunen. Tokyo Tribe is één grote adrenalinerit die zeker niet voor iedereen zal aanslaan, maar die als eindproduct wél werkt. Hij zal zo vermoedelijk geen hardcore hiphop publiek aanspreken (zoals bvb. Gandu wel deed), maar de kitscherige, over-the-top rhymes en beats werken aanstekelijk en missen hun emotionele ‘fuck yeah!’ gehalte niet. In ieder geval verdiende deze een pak meer aandacht. Bij deze!

Departure
01. DEPARTURE

Te zien op het Film Fest Gent 2015.

Hét hoogtepunt van 2015 op vlak van films-zonder-brede-release is ongetwijfeld het verrassende Departure. In zijn debuut brengt Andrew Steggall een aangrijpende, intrigerende en betoverende vertelling over de jonge, eloquente Elliot die poogt om te gaan met zijn ontluikende geaardheid. Samen met zijn moeder is hij voor bepaalde tijd in Frankrijk om hun vakantiehuis te ontruimen en te koop te zetten. Daar leert hij een lokale jongen kennen waartoe hij zich sterk aangetrokken voelt. Hoewel deze relatief traditionele vertelling door een mindere regisseur onmiddellijk in de vergeethoek zou zijn beland, weet Steggall door zijn uitstekende beeld- en acteursregie een emotioneel en tóch subtiel stukje cinema in elkaar te knutselen. Dat de chemie tussen Elliott (Alex Lawther) en zijn moeder Beatrice (Juliet Stevenson) van het scherm spat, draagt bij aan de onderdompelende kijkervaring. Reken daarbij een bombastische soundtrack met onder meer de indie folk van Oliver Daldry en klassiek werk van Mendelssohn en Dvořák (het fantastische ‘Song to the Moon’ uit de opera “Rusalka”), en je zit met een film die, na zijn release in thuisland Engeland in april, hopelijk de verdeling zal vinden die hij verdient!