Regie: Alejandro González Iñárritu / Met: Javier Bardem, Maricel Álvarez, Hanaa Bouchaib… / Genre: Drama / Land: Spanje – Mexico / Duur: 148 min.

You can give up, let yourself go… Or grit your teeth and hang on like stupid people do.” – Bea, BIUTIFUL

In het bewust fout gespelde BIUTIFUL doorzoekt de Mexicaanse filmtovenaar Alejandro González Iñárritu de schaduw van armoede, corruptie, ouderlijke dysfunctie en mentale én fysieke aandoeningen in de kansarme buitenwijken van Barcelona. Zijn impressionistisch portret van een man die vastzit in het vagevuur werd al te vaak bekritiseerd omwille van de omvangrijke speelduur (148 minuten) en het gebrek aan hoop in de loodzware thema’s die erin behandeld worden, maar het magische realisme waarmee Iñárritu te werk gaat en de wonderbaarlijke acteerprestatie van hoofdrolspeler Javier Bardem maken van deze prent een quasi feilloze film die elke minuut van je tijd waard is.

Biutiful vertelt het verhaal van Uxbal (Bardem), een soort zakenman van de onderwereld. Hij woont in Santa Coloma, een buurt vol immigranten, waaronder talloze illegalen. Hij is een gevoelige man die zich inzet voor het welzijn van een hele hoop mensen uit zijn omgeving, maar niet zonder zijn graantje mee te pikken. Bovenal is Uxbal namelijk een vader voor zijn twee kinderen. Zij leven onder zijn hoederecht nadat hun manisch depressieve moeder hen verliet.

Uxbal handelt in verschillende onwettige praktijken zoals het importeren van Chinese illegalen en het voorzien van namaakgoederen voor straatverkopers. Bovendien zorgt zijn bovennatuurlijke connectie met dode zielen voor een extra cent wanneer hij de pijn van rouwenden verzacht door in communicatie te treden met hun overleden geliefden.

Ondanks zijn illegale activiteiten is Uxbal een goed man, maar goede intenties volstaan niet in de bikkelharde wereld die Iñárritu presenteert. Van overal staat Uxbal onder druk; van zijn ex-vrouw die opnieuw probeert om een moeder te zijn voor haar kinderen – een rol die niet op haar lijf geschreven staat – tot de tragische ontwikkelingen bij het helpen van een grote groep Chinese immigranten. Uxbal heeft het moeilijk, maar zijn recentste tegenslag is er één met een allesvernietigende impact, want zoals hij en wij al vroeg in de film te weten komen, leidt de man aan kanker en kan hij zijn resterende maanden op één hand tellen.

Zelfs de tegenstanders van deze prent waren het er unaniem over eens: Bardem speelde de rol van zijn leven. Een Oscarnominatie en een bekroning in Cannes waren het logische gevolg. Hoe hij een louche figuur als Uxbal zo aardig laat overkomen is een mirakel. In essentie speelt hij een fatsoenlijke kerel, in de mate van het mogelijke, die iedereen te hulp staat terwijl zijn eigen leven in duigen valt. Door de minste gezichtsexpressie heb je meteen door dat zijn schouders het gewicht van de wereld niet lang meer kunnen houden.

Daar waar Iñárritu’s vorig werk (uitstekende films als AMORES PERROS en 21 GRAMS) chaotischer was en hij steevast uitpakte met verschillende protagonisten in meerdere verhaallijnen, is BIUTIFUL verrassend lineair. Dat maakt van deze film echter geen simpele hap. Integendeel, dit is tegelijk zijn intiemste, maar ook zijn meest complexe film tot nog toe; een diepe karakterstudie die veel verder gaat dan zich enkel te focussen op het hoofdpersonage. Het is ook zijn meest depressieve film. Komende van een pessimist als Iñárritu spreekt dat boekdelen.

Wat deze prent iets makkelijker bekijkbaar maakt zijn de spectaculaire beelden van cinematograaf Rodrigo Prieto. Met natuurlijk zonlicht en schaduwen schildert hij Barcelona af als een strijdende stad waar vele tragedies plaatsvinden. Ondanks de vervallen decors, heerst er een vreemde schoonheid over het geheel. Alsof er zelfs in de donkerste tijden een sprankeltje hoop te vinden is.

De dood is nooit veraf in BIUTIFUL, maar Iñárritu’s visie van wat er in het hiernamaals ligt, is helemaal niet angstaanjagend. Wat Uxbal gaandeweg ontdekt, is dat de dood voor hem een verlossing is. Al maakt het er de film niet minder deprimerend op. Op zoek naar luchtig vertier? Ga dan elders zoeken.

4,5-ster

a