Regie: Giorgos Lanthimos / Met: Christos Stergioglou, Michele Valley, Aggeliki Papoulia / Genre: Drama – Zwarte Komedie / Land: Griekenland / Duur: 94 min. /

“I hope your kids have bad influences and develop bad personalities. I wish this with all my heart.” – Father, DOGTOOTH

Deze alles behalve doordeweekse Griekse tragedie ontplooit zich op een niet voor de hand liggende, maar nauwkeurig uitgewerkte manier. DOGTOOTH is een onthutsend familieportret waarbij voorgeschiedenis en motieven niet aan de neus van de kijker worden gehangen. “Zoek het zelf maar uit,” dacht regisseur Giorios Lanthimos. Hij klikt sommige delen van de puzzel in mekaar, maar werkt het hele plaatje nooit af, althans wat de plot betreft. Zijn film daarentegen is tot in de puntjes verzorgd en levert een briljant en provocatief staaltje arthouse cinema op. Gaandeweg wisselen hilariteit, ongeloof en uitbarstingen van schokkend geweld zich met elkaar af en maken van DOGTOOTH een nachtmerrie in klaarlichte dag.

Twee zussen en een broer – allen tieners zonder naam – leven sinds hun geboorte achter de hermetisch afgesloten ommuring van hun ouderlijk huis, afgezonderd van de buitenwereld. Etiquettes worden van huishoudproducten gehaald, de telefoon zit netjes weggeborgen in de slaapkamer van de ouders en de TV dient enkel om homevideo’s te bekijken. Het zijn maar drie voorbeelden van de ziekelijk manipulatieve opvoeding die vader en moeder hen opleggen. Het ouderpaar gaat zelfs zo ver dat ze woorden die voor hun kinderen geen nut hebben een volledig andere betekenis geven: “Autosnelweg” is bijvoorbeeld “een sterke wind”. “De buitenwereld is een plek vol gevaren,” redeneert de vader, en hij gaat tot het uiterste om zijn kroost ervan te beschermen. De kinderen – die zich bijgevolg ontzettend vreemd gedragen – vullen hun dagen met bizarre, competitieve spelletjes die de liefde van hun ouders moeten winnen. De beloning van vader en moeder? Een sticker. In de ogen van de kinderen is het de grootste onderscheiding die ze kunnen krijgen.

Het drietal loopt driekwart van de film rond in hun onderbroek of zwempak en nu de hormonen – die gepaard gaan met hun leeftijd – parten beginnen spelen, staan ze zo hevig dat wanneer ze elkaar niet ernstig verwonden, ze mekaar zouden bespringen in bed. De situatie vraagt natuurlijk om extra aandacht van de ouders en recent heeft vader, die als enige het huis verlaat om te gaan werken in een plaatselijke fabriek, een vrouwelijke collega betaald om seks te hebben met zijn zoon. Wanneer de vrouw een geheim spelletje op poten zet met de oudste dochter des huizes en buitenstaande invloeden op de kinderen loslaat, wordt hun levenswijze onherstelbaar aangetast.

De film wordt gedragen door de moedige en toegewijde opvoering van de kinderlijke gevangenen (Aggeliki Papoulia, Mary Tsoni en Christos Passalis) en hun onzedelijke ouders (Christos Stergioglou en Michelle Valley). De met licht overgoten beelden maken van DOGTOOTH ook op visueel vlak een topper. Het tempo waarop de duivelse wendingen worden afgevuurd en dit de ene memorabele scène na de andere oplevert, is de perfectie nabij. De raadselachtige finale bereikt een climax met een herinterpretatie van de legendarische eindscène uit ‘Flashdance’, gevolgd door een moment van extreem geweld en een laatste shot die alles open houdt.

Voor elke seconde van hilariteit heeft DOGTOOTH een onverwachte vlaag van brutaliteit in petto die je als een hamer op het achterhoofd – of de knie – treft. Voor zij die hun arthousefilms liever wat milder voorgeschoteld krijgen, gaat deze film allicht enkele stappen te ver. Voor aanbidders van extremisten als Lars von Trier is het daarentegen smullen geblazen. Dit is de tweede langspeelfilm van Lanthimos en het leverde hem meteen de overwinning in de categorie ‘Un Certain Regard’ in Cannes en een Oscarnominatie voor beste buitenlandse film op. Zijn eigenaardige kadrage (hoofden worden om de haverklap bewust uit beeld gelaten), slimme montage en het vertrouwen dat zijn acteurs uitstralen, geven aan dat dit een cineast is met een unieke visie die de dingen op zijn manier doet en geen compromissen maakt. Benieuwd hoe dat in zijn werk zal gaan bij zijn eerste volledig Engelstalige project THE LOBSTER, dat tegen 2015 gepland staat.

DOGTOOTH is een film voor mensen met een sterke maag; voor zij die gefascineerd zijn door de afschuwelijke dingen waartoe de mens in staat is, en voor fans van zwarte komedies. Wacht, maak daar maar pikzarte komedies van. Maak jezelf bovendien gerust wijs dat alles in deze prent een fabeltje is, maar eens om de zoveel tijd duiken verhalen op in de media waarin dergelijke situaties recht onder onze neus gebeuren. De titel van de film refereert overigens naar wanneer de kinderen hun vrijheid krijgen. Het is een synoniem voor “nooit”.

5-ster