Regie: David Cronenberg / Met: Jeremy Irons, Geneviève Bujold, Heidi von Palleske / Genre: Drama – Thriller / Land: Canada – VS / Duur: 116 min.

“There’s nothing the matter with the instrument, it’s the body. The woman’s body is all wrong”– Beverly Mantle, DEAD RINGERS

Op 19 Juli 1975 werd een stel tweelingsbroers dood aangetroffen in hun appartement in New York. De twee, beiden gerespecteerde gynaecologen, stierven aan de gevolgen van een drugsontwenning. Regisseur David Cronenberg gebruikte dit bizarre verhaal als basis voor DEAD RINGERS, een ijzig psychologisch drama met slechts enkele van de bloederige uitspattingen waarvan de filmmaker bekend stond. De gore momenten worden tot een absoluut minimum beperkt en dat biedt meer ruimte voor universele thema’s als broederliefde en bestaansangst. Zelden heeft ontroering zo ongemakkelijk aangevoeld.

“Ze (vrouwen, nvdr) zijn zo anders dan wij,” zegt een jonge Beverly aan het begin van de film. “We gaan ze moeten leren ontdekken,’ antwoordt zijn tweelingsbroer Elliot. “Hoe gaan we dat doen?”, vraagt Beverly. “Door dissectie,” antwoordt Elliot. Jeremy Irons neemt de dubbele rol van de identieke tweeling op zich en levert daarbij meteen twee van zijn beste acteerprestaties af. Toen de acteur drie jaar later een oscar voor REVERSAL OF FORTUNE kreeg, bedankte hij in zijn speech David Cronenberg met de woorden: “Sommigen zullen wel begrijpen waarom ik hem bedank.” Elliot en Beverly Mantle zijn sinds hun kindertijd gefascineerd door de menselijke voortplanting en dat leidt tot een succesvolle medische carrière. Ze brachten in hun studententijd een revolutionair gynaecologisch apparaat op de markt – de Mantle Retractor – en baten nu een luxueuze privékliniek uit. Jarenlang werken de twee harmonieus samen. De zelfzekere Elliot is hun gezicht naar de buitenwereld toe, terwijl de teruggetrokken Beverly zich focust op het wetenschappelijke. De intrede van Claire Niveau (Geneviève Bujold), een actrice met vruchtbaarheidsproblemen, brengt de tweeling echter volledig uit balans.

Elliot en Beverly delen normaal gesproken alles, aanvankelijk zelfs Claire, maar al snel realiseert Beverly zich dat hij voor het eerst iets heeft gevonden dat hij niet wil delen. Dit sleurt hem in een draaikolk van emotionele verwarring en wanneer Elliott hem er uit tracht te helpen blijkt ook hij niet bestand tegen de kracht van de neerwaardse spiraal die zijn tweelingsbroer in gang zette.

Cronenberg mag er dan geen bloedbad van gemaakt hebben, DEAD RINGERS bevat nog steeds voldoende ongemakkelijke momenten die zijn fans zullen appreciëren. Zo treedt Beverly op een bepaald moment aan met een lugubere, zelfontworpen set operatiewerktuigen, worden operaties in de praktijk van de Mantles steevast in een bloedrode, sekte-achtige outfit uitgevoerd en heeft de tweeling een toenemende obsessie voor Chang en Eng Bunker, de oorspronkelijke Siamese tweeling. Verder onderzoekt de regisseur vooral de psychologische ontwikkelingen tussen Elliot en Beverly. De steriele, klinische look van de film verduidelijkt de emotionele staat van deze personages.

Acteurs hadden in het verleden al vaker een dubbelrol vertolkt, maar het duo Cronenberg-Irons verlegde de grenzen in DEAD RINGERS. Door gerobotiseerde camera’s zit de timing tijdens conversaties tussen Elliot en Beverly perfect, als is het vooral Irons’ acteerwerk dat deze technische filmtruc moeiteloos verkocht krijgt. Niet alleen Irons en Cronenberg scheren creatief hoge toppen, ook componist Howard Shore levert een meesterwerkje af. Zijn zachte, maar tragische soundtrack wordt spaarzaam gebruikt, waardoor de climax nog beter tot zijn recht komt.

DEAD RINGERS is een complex verhaal over relaties, met een bittere kijk op afscheiding, verlies en hopeloze liefde. Het is de film die de overgang markeerde van de eigenwijze Cronenberg naar de grote filmmaker die hij geworden is. Fans van pure horror komen allicht minder aan hun trekken, maar iedereen met een macaber kantje – hebben we dat niet allemaal? – vinden vast wel iets in deze film om gefascineerd door te raken.

4-ster

a