mirror-cover

4,5-ster

Regie: Krzysztof Kieslowski | Met: Irène Jacob, Philippe Volter, Jerzy Gudejko | Genre: Drama – Romance | Land: Frankrijk – Polen | Duur: 98 min

“Pour quoi deux?” – Veronique, LA DOUBLE VIE DE VERONIQUE

Als La Double Vie de Véronique onduidelijk en dubbelzinnig overkomt, denk dan eens na over wat regisseur Krzysztof Kieslowski oorspronkelijk in gedachten had. De betreurde Poolse cineast wou verschillende versies van de film creëeren die vervolgens in verschillende bioscopen zouden worden gereleased. De veranderingen hoefden niet meer te zijn dan een gewijzigde zin of een toegevoegde scène, maar op die manier had niet iedereen dezelfde film gezien en was er geen “juiste” manier om het enigmatische La Double Vie de Véronique te interpreteren. Het concept bleek echter te duur en niet echt praktisch, waardoor het bij een hersenspinsel bleef. Toch biedt het idee een hint naar hoe je dit verhaal over de spirituele band tussen twee identieke vrouwen best aanpakt. In een concrete uitleg over hoe hun onzichtbare relatie precies in mekaar zit, heeft Kieslowski geen interesse, maar het knappe aan deze prent is dat je je niet moet uitsloven om de vele vragen te beantwoorden; La Double Vie laat ook zonder oplossingen een impact na.

Op papier is het verhaal simpel: De Poolse Weronika en de Franse Véronique lijken als twee druppels water op elkaar. Ze werden op dezelfde dag geboren, hebben een gelijkaardig levenspad afgelegd en delen naast dezelfde joie de vivre ook een diepgaande band. Toch hebben ze elkaar nog nooit ontmoet (al komen ze er één keer dicht bij) en wonen ze duizenden kilometers van mekaar. Ze weten niet van elkaars bestaan af, maar lijken één – en dan toch weer niet helemaal. Beide personages werden vertolkt door de expressieve Zwitserse actrice Irène Jacob, die verbluffend werk afleverde en destijds terecht bekroond werd tot beste actrice in Cannes.

Weronika is een impulsieve levensgenieter; ze omhelst haar geliefde Antek met dezelfde vurigheid die ze toont tijdens het ervaren van iets alledaags, zoals een regenvlaag. Alleen voor muziek moet alles wijken. Ze is koorsopraan en heeft geen moeite om Antek en haar woonplaats achter te laten wanneer ze de kans krijgt om voor een groot publiek te staan. Weronika lacht het leven toe, maar ze heeft af te rekenen met een zwak hart; een aandoening die door haar intense zangpartijen alleen maar verslechtert. Ze negeert de signalen, trekt naar Krakow en sterft er aan een hartaanval tijdens een optreden.

We zitten op dat moment zo’n 25 minuten in de film, waarop we naar Parijs reizen, waar het leven van Weronika’s evenbeeld Véronique gewoon verder gaat. Zij is een muziekleerkracht met een iets voorzichtigere levensaanpak. Na de dood van Weronika zit Véronique vast in een vlaag van onverklaarbare droefheid. “Alsof er een stukje van mij is verdwenen,” zegt ze. Ze laat haar eigen muziekstudies vallen en raakt in de ban van een mysterieuze poppenspeler die haar naar zich toe probeert te lokken met vreemde postpakketten en nachtelijke telefoontjes. Véronique heeft het gevoel dat de man een verklaring heeft voor haar inzinking, maar zijn motieven liggen elders.

La Double Vie de Véronique heeft gedurende de tweede helft wat weg van Le Fabuleux Déstin d’Amélie Poulin, mede door het onnatuurlijke kleurgebruik, maar actrice Jacob maakt van Véronique een geloofwaardiger personage dan Audrey Tautou’s cartooneske Amélie. Beiden hebben dezelfde energieke kijk op het leven, maar Véronique is “echter” en kwetsbaarder, waardoor ook de abstracte en bovennatuurlijke eigenschappen van de film beter tot hun recht komen en de aandacht nooit verslapt, ondanks het gebrek aan duidelijkheid. Het helpt natuurlijk dat Jacob een adembenemend wezen is waar je je ogen moeilijk van af kan houden. De grote François Truffaut zei ooit dat een mooie vrouw in beeld brengen het enige is wat je moet doen om een film te maken. De presence van Jacob beaamt die uitspraak.

Een uitgangspunt van La Double Vie is mogelijk dat het leven gecontroleerd wordt door bovenmenselijke krachten waar we onmogelijk vat op krijgen. Regisseur Kieslowski weet perfect hoe hij deze onzichtbare en onverklaarbare fenomenen op het scherm kan schilderen en rekent erop dat de muziek van huiscomponist Zbigniew Preisner de rest doet. En of het werkt! Preisners soundtrack alleen al is een meesterwerk en speelt bovendien een prominente rol in het verhaal. Het effect op deze schrijver was tegelijk subtiel en beklijvend.

Zijn driekleuren trilogie blijft Kieslowski’s magnum opus, maar ook bij het herbekijken van het wondermooie La Double Vie de Véronique worden we er aan herinnerd wat een verlies de filmwereld heeft geleden met de veel te vroege dood van deze meesterregisseur.